Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego naruszającej prawa osób trzecich
Nieważność czynności prawnej ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) Bezskuteczność względna umowy na podstawie art. 59 k.c.
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Nie jest wykluczone przyjęcie sankcji nieważności w razie naruszenia praw osób trzecich (por. wyrok SN z dnia 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10). Trzeba jednak pamiętać, że klauzula zasad współżycia społecznego, wprowadzając nieostre kryteria, może zagrażać bezpieczeństwu obrotu. Jak wskazuje doktryna, jej wykorzystanie powinno być zatem ostrożne i obejmować przypadki rażące. Do takich trudno zaliczyć dokonanie czynności z samą tylko świadomością istnienia powstałych wcześniej praw osób trzecich.
Zachowanie stron czynności, by wywołać skutek z art. 58 § 2 k.c., godzić musi także w inne wartości akceptowane w społeczeństwie. Taką wartością może być np. ogólny zakaz umyślnego szkodzenia drugiemu, gdy celem stron jest pokrzywdzenie innej osoby czy uniemożliwienie realizacji jej roszczenia. Innymi słowy, zastosowanie konstrukcji z art. 58 § 2 k.c. w odniesieniu do czynności naruszających prawa osób trzecich, wymaga wystąpienia dodatkowych okoliczności (por. wyroki SN: z dnia 16 marca 1993 r., II CRN 94/92; z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 902/99; z dnia 1 lutego 2000 r., III CKN 1135/98; z dnia 24 lipca 2009r., II CSK 124/09; z dnia 18 kwietnia 2013 r., II CSK 557/12).
Wyrok SN z dnia 24 kwietnia 2014 r., III CSK 178/13
Standard: 45425 (pełna treść orzeczenia)
Przepis art. 58 § 2 k.c. formułuje nieważność czynności prawnej w razie jej sprzeczności z konkretnymi zasadami współżycia społecznego. Do takiej oceny czynności prawnej może dojść ze względu na cel, do którego osiągnięcia czynność zmierza, rażąco krzywdzące działanie jednej ze stron, zachowanie nieuczciwe, nielojalne lub naruszające interesy osób trzecich. Konieczne jest dokonanie wartościowania zachowania z konkretnymi zasadami współżycia społecznego w kontekście skutku prawnego.
Wyrok SN z dnia 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10
Standard: 45426 (pełna treść orzeczenia)