Nieprzyjęcie łapówki a forma stadialna przekupstwa czynnego
Łapownictwo; przyjęcie korzyści (art. 228 k.k.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Dokonana ocena prawna sądu odwoławczego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego w zakresie, w jakim sąd ten uznał, iż zachowanie oskarżonych w zakresie zarzucanych im czynów stanowiło li tylko niekaralne przygotowanie i nie stanowiło takiego zachowania, które wyczerpywało by znamiona czynu zabronionego. Zasadniczy błąd jaki można dostrzec dotyczy przede wszystkim wyrażenia stanowiska, że warunkiem odpowiedzialności oskarżonych za przestępstwo z art. 229 § 1 KK popełnione w formie stadialnej usiłowania, na tle okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie, było to by Z. Ś. (pośrednik) podjął próbę udzielenie lub złożenia obietnicy łapówki, a tenże takich działań nie podjął, co oznacza, iż zachowanie oskarżonych nie weszło w stadium usiłowania (str. 23 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego).
Sąd dostrzegł, że w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym wypowiadany był pogląd, iż przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. jest już dokonane (a nie usiłowane), gdy sprawca złoży osobie pełniącej funkcję publiczną obietnicę udzielenia korzyści, chociażby nie zostanie ona przyjęta (wyrok SN z dnia 7 listopada 1994 r., WR 186/94, OSNKW 1995, nr 3-4, poz. 20 i cyt. pogląd A. Marka). Opowiadając się wprawdzie za odmiennym poglądem, że zachowanie takie byłoby tylko usiłowaniem popełnienia przestępstwa z art. 229 § 1 k.k. (za wyrokiem SN z dnia 12 września 1986 r., Rw 655/86, OSNKW 1987, nr 5-6, poz. 47), stwierdził wszakże, iż nawet przy przyjęciu poglądu prokuratora, to nie można uznać, że zachowanie oskarżonych wyszło poza fazę przygotowania.
Tymczasem, dominuje pogląd, że skoro przestępstwo z art. 229 § 1 k.k. jest przestępstwem formalnym, to jego dokonanie następuje w chwili realizacji znamion czynnościowych, niezależnie od tego, czy chodzi o czynność w postaci udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej, czy też tylko złożenie obietnicy udzielenia takiej korzyści.
Charakter tego przestępstwa nie pozwala zatem na zróżnicowanie formy popełnienia tego przestępstwa na dokonanie – w układzie, gdy złożono obietnicę udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej, niezależnie od tego, czy obietnica została przyjęta – oraz na usiłowanie, w układzie, gdy udzielono korzyść, ale nie została ona przyjęta (tak nietrafnie - J. Giezek (w:), J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna, teza 7 in fine do art. 229).
Przestępstwo z art. 229 § 1 KK jest zatem dokonane już w chwili udzielenia korzyści lub jej obietnicy, niezależenie od tego, czy korzyść lub obietnica zostanie przez osobę pełniąca funkcję publiczną przyjęta (por. np. E. Pływaczewski (w:), O. Górniok (red.) Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2006, teza 4 do art. 229; A. Lach (w:), V. Konarska – Wrzosek (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2016, teza 4; M. Kulik (w:), M. Mozgawa (red.) Kodeks karny. Komentarz aktualizowany – teza 6 do art. 229; A. Barczak-Oplustil (w:), W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część druga, wyd. V, teza 12 do art. 229; wyd. M. Surkont, Z zagadnień odpowiedzialności za łapownictwo w kodeksie karnym z 1997 r., PS 1998, nr 5, s. 40; postanowienie SN z dnia 14 marca 2007 r., III KK 248/06).
Wyrok SN z dnia 8 lutego 2018 r., V KK 224/17
Standard: 22881 (pełna treść orzeczenia)
Warunkiem przypisania usiłowania popełnienia przestępstwa jest wykazanie jego bezpośredniości, a więc ocena jego działania z punku widzenia przedmiotowego. Konieczne jest zatem pozytywne potwierdzenie, iż czynności podjęte przez sprawcę (ów) stanowią ostatnią fazę jego (ich) działalności, którą ma (mają) wykonać, aby urzeczywistnić swój zamiar (zob. pod. SN w wyroku z dnia 23 października 1967 r., III KR 113/67, OSP 1970, z. 3, poz. 65 (z glosą Rejman, tamże). Za ostatnia fazę w czynie podejmowanym przez oskarżonych należałoby uznać właśnie próbę udzielenia lub złożenia obietnicy łapówki przez Z. Ś. (1), a takich działań tenże nie podjął. Toteż ich zachowanie nie przeszło w stadium karalnego usiłowania, zatem nie wyczerpali znamion przestępstwa z art. 229 k.k.
A. Marek (w: Komentarz do art. 229 Kodeksu karnego Stan prawny: 2010.03.01 (...) el.) zauważa, że: "Według czysto gramatycznej wykładni art. 229 § 1 przekupstwo w formie obietnicy udzielenia korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną jest dokonane w momencie złożenia obietnicy, chociażby nie została ona przyjęta (tak wyrok SN z dnia 7 listopada 1994 r., WR 186/94, OSNKW 1995, nr 3 - 4, poz. 20). Bardziej logiczna wydaje się jednak wykładnia, iż w takim wypadku mamy do czynienia z usiłowaniem przekupstwa osoby pełniącej funkcję publiczną, a nie z dokonaniem tego przestępstwa (tak wyrok SN z dnia 12 września 1986 r., Rw 655/86, OSNKW 1987, nr 5 - 6, poz. 47; zob. też glosę M. Surkonta, NP 1988, nr 10 - 12)".
Wyrok SA w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2016 r., II AKa 52/16
Standard: 22884 (pełna treść orzeczenia)