Datio in solutum jako przedmiot skargi pauliańskiej
Przedmiot ochrony skargi pauliańskiej (art. 527 k.c. i art. 530 k.c.) Datio in solutum (art. 453 k.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Czynność datio in solutum (art. 453 k.c.) podlega zaskarżeniu skargą pauliańską.
Wyrok SN z dnia 27 kwietnia 2018 r., IV CSK 226/17
Standard: 64128 (pełna treść orzeczenia)
W literaturze i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się możliwość zaskarżenia skargą pauliańską czynności datio in solutum, jeżeli dłużnik, zamiast wykonania zobowiązania zgodnie z jego treścią spełnił- prowadzące do wygaśnięcia tego zobowiązania z powodu zaspokojenia wierzyciela – świadczenie innego rodzaju lub w inny sposób, niż przewidziany w pierwotnej umowie. W szczególności dotyczy to sytuacji. gdy dłużnik przenosi na wierzyciela własność rzeczy lub prawa zamiast zapłaty sumy pieniężnej. W takim bowiem wypadku pozbawia pozostałych wierzycieli możliwości zaspokojenia się ze składnika majątkowego, który byłby dla nich dostępny, gdyby nie takie zaspokojenie jednego z wierzycieli (porównaj między innymi wyroki SN z dnia 12 grudnia 2001 r. III CKN 496/00, z dnia 23 lipca 2003 r. II CKN 299/01, z dnia 13 kwietnia 2012 r. III CSK 214/11 i z dnia 8 października 2014 r. II CSK 762/13).
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona umowa z dnia 28 września 2008 r. przeniesienia udziału na pozwaną, jeżeli została zawarta w celu spłaty pożyczki, stanowiła datio in solutum i miała za przedmiot przeniesienie własności prawa zamiast zwrotu pieniędzy, a więc miała za przedmiot inne świadczenie niż pierwotna umowa pożyczki. Jeżeli natomiast była zawarta w celu wykonania umowy przedwstępnej z dnia 14 grudnia 2007 r., to termin jej wykonania był znacznie wcześniejszy niż przewidziany w umowie przedwstępnej, a przyspieszenie to wynikało z chęci szybkiego zaspokojenia wierzytelności pieniężnej pozwanej przez przeniesienie na nią własności udziału w nieruchomości w sytuacji istnienia stanu niewypłacalności M. T. Taka czynność prawna dłużnika z jednym z wierzycieli podlega zaskarżeniu na podstawie art. 527 k.c., gdyż prowadzi w konsekwencji ciągu kilku wcześniejszych czynności prawnych do spełnienia innego świadczenia, niż pierwotnie przewidziane świadczenie pieniężne i usuwa z majątku dłużnika nieruchomość, która mogłaby służyć zaspokojeniu innych wierzycieli, a czyni to w okresie niewypłacalności dłużnika, znacznie wcześniej niż przewidywała umowa przedwstępna.
Wyrok SN z dnia 29 kwietnia 2015 r., V CSK 437/14
Standard: 22584 (pełna treść orzeczenia)