Wygaśnięcie obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny
Obowiązek wzajemnej pomocy i przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny (art. 23 i 27 k.r.o.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Roszczenie o dostarczanie rodzinie środków utrzymania i mające tę samą podstawę prawną roszczenie o alimenty między małżonkami na czas procesu nie jest objęte określonym w art. 58 k.r.o. przedmiotem orzekania sądu, obowiązki bowiem małżonków w tym zakresie wygasają wraz z ustaniem małżeństwa (m.in. uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11).
Nie stanowi prawnej kontynuacji tego obowiązku, nieistniejący do czasu prawomocnego rozwiązania małżeństwa przez rozwód, obowiązek alimentacyjny małżonka oparty na art. 60 k.r.o. Świadczenie uiszczone na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia zobowiązującego do łożenia na rzecz małżonka kosztów utrzymania rodziny, w razie prawomocnego oddalenia w wyroku rozwodowym jego żądania o zasądzenie alimentów na podstawie art. 60 k.r.o., nie podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne (uchwała SN z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10).
Uchwała SN z dnia 28 listopada 2012 r., III CZP 77/12
Standard: 11384 (pełna treść orzeczenia)
Z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód obowiązek małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.o.) wygasa.
Obowiązek ustanowiony w art. 27 k.r.o. ustaje po orzeczeniu separacji małżonków; orzekając separację, sąd - zgodnie z art. 613 § 1 k.r.o. - stosuje art. 58 k.r.o., a więc w szczególności rozstrzyga o obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, pomijając obowiązki między małżonkami. Skoro do obowiązków sądu orzekającego rozwód albo separację należy orzeczenie tylko o alimentach na rzecz dziecka, to należy uznać, że obowiązek wynikający z art. 27 k.r.o., także obejmujący interesy dziecka, wygasa. Trzeba przy tym podkreślić, że zgodnie z dominującym współcześnie orzecznictwem także separacja faktyczna może być - i nierzadko bywa - podstawą ustalenia ustania obowiązków wymienionych w art. 27 k.r.o. (por. np. wyroki SN z dnia 28 stycznia 1998 r., II CKN 585/97, i z dnia 26 maja 1999 r., III CKN 153/99, niepubl.; odmiennie w wyroku SN z dnia 17 listopada 1999 r., III CKN 446/98).
Należy przychylić się do uchwał Sądu Najwyższego z dnia 5 października 1982 r., III CZP 38/82 i z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10, z których wynika, że obowiązek przewidziany w art. 27 k.r.o. wygasa na skutek ustania małżeństwa. Jednocześnie trzeba kategorycznie zakwestionować odmienny pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale (7) SN z dnia 2 lipca 1955 r., I CO 27/55, zaopatrzonej w uzasadnienie odległe od argumentów jurydycznych, przesycone za to ideologią, wątpliwymi odwołaniami do prawa radzieckiego i radzieckiej literatury prawniczej oraz oparte na tezie o rzekomym istnieniu "podstaw moralnych małżeństwa socjalistycznego".
Tak więc o "kontynuacji" obowiązku wynikającego z art. 27 k.r.o. po orzeczeniu rozwodu - na zasadach określonych w art. 60 k.r.o. - nie może być mowy. Można co najwyżej mówić o powiązaniach faktycznych oraz o pewnej ciągłości w tym znaczeniu, że zawarcie i funkcjonowanie związku małżeńskiego jest konieczną przesłanką dochodzenia roszczenia alimentacyjnego przewidzianego w art. 60 k.r.o., gdyż - co oczywiste - przewidziany w tym przepisie status rozwiedzionego małżonka wymaga uprzedniego pozostawania w związku małżeńskim. Prawne źródła tego roszczenia nie mogą być natomiast upatrywane w art. 27 k.r.o. (por. także uz. wyroku TK z dnia 11 kwietnia 2006 r., SK 57/04).
Uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11
Standard: 11257 (pełna treść orzeczenia)