Zaskarżenie przez wierzyciela egzekwującego uchwały wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego i ustanowieniu nowych
Podwyższenie kapitału zakładowego (art. 257 k.s.h.) Zaskarżenie przez wierzyciela egzekwującego uchwał w spółkach kapitałowych (art. 910[2] k.p.c.)
Uchwała wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego i ustanowieniu nowych – obok zajętych już -udziałów w spółce może oddziaływać na realizację prawa wierzyciela do zaspokojenia się z zajętych udziałów. Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią cząstkę kapitału zakładowego tej spółki i wyznaczają zakres praw wspólnika do majątku spółki. Zwiększenie liczby udziałów po dokonaniu zajęcia udziałów może prowadzić do zmniejszenia uprawnień wynikających z zajętych udziałów w stosunku do kapitału zakładowego i ograniczyć możliwość egzekucyjnego zaspokojenia wierzyciela (art. 911[6] k.p.c.). Oczywiste jest, że skoro wierzyciel może zaspokoić się z dywidendy przypadającej na zajęte udziały, to utworzenie nowych udziałów powoduje, iż dywidenda ta – w braku odmiennych postanowień w umowie spółki (art. 191 k.s.h.) - ulega zmniejszeniu. Uprzywilejowanie nowo utworzonych udziałów co do dywidendy jeszcze bardziej potęguje ten efekt. Zmniejszenie uprawnień wynikających z zajętych udziałów wpływa też na obniżenie ich wartości sprzedażnej.
Z zestawienia treści obu paragrafów art. 910[2] wynika, że wykonywanie praw korporacyjnych, do których odnosi się § 2, nie obejmuje czynności zachowawczych, zastrzeżonych w § 1 na rzecz wierzyciela.
Skoro podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego i utworzeniu nowych udziałów zagraża uprawnieniu wierzyciela do zaspokojenia się z zajętych udziałów, a nawet może zniweczyć to uprawnienie, to jedynym skutecznym środkiem przeciwdziałania temu niebezpieczeństwu (działaniem zachowawczym) pozostaje powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały.
Należy więc uznać, że wierzycielowi, z mocy zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, przysługuje legitymacja do wytoczenia takiego powództwa, a jej podstawę stanowi art. 910[2] § 1 in fine k.p.c. będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 250 k.s.h. Uprawnienie to daje wierzycielowi możliwość uzyskania na drodze sądowej realnej ochrony przed działaniami zmierzającymi do udaremnienia zaspokojenia się z zajętego udziału, bez ryzyka znaczącej ingerencji w sprawy spółki.
Wyrok SN z dnia 30 stycznia 2009 r., II CSK 355/08
Standard: 58542 (pełna treść orzeczenia)