Ujawnienie w księdze wieczystej zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, orzeczonego na podstawie art. 292 k.p.k.
Wpis do księgi wieczystej praw osobistych i roszczeń (art. 16 u.k.w.h.) Zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem (art. 755 § 1 pkt 2 k.p.c.)
Orzeczony na podstawie art. 292 k.p.k. zakaz zbywania i obciążania nieruchomości niewątpliwie nie należy do praw rzeczowych, rozważenia więc wymaga, czy należy do „praw i roszczeń osobistych”, o których mowa w art. 16 ust. 2 u.k.w.h.
Umieszczony tam katalog praw i roszczeń osobistych nie jest wyczerpujący, a zatem nie ma przeszkód, aby za takie prawo uznać również zakaz zbywania i obciążania nieruchomości, jednakże ze względu na charakter tego zakazu, orzeczonego na podstawie art. 292 k.p.k., nie można uznać go za prawo ani roszczenie osobiste w rozumieniu omawianych przepisów.
Jest to środek zabezpieczający przewidziany w postępowaniu karnym, orzekany w celu zabezpieczenia grożącej podejrzanemu lub oskarżonemu kary przepadku, o której mowa w art. 39 pkt 4 oraz art. 44 i 45 k.k. Zakaz ten z mocy ustawy podlega ujawnieniu w księdze wieczystej, a w jej braku w zbiorze dokumentów.
Jest to środek zabezpieczenia idący dalej niż zakaz zbywania i obciążania nieruchomości przewidziany w art. 747 pkt 3 k.p.c., zgodnie bowiem z powszechnym stanowiskiem doktryny uniemożliwia w ogóle jakiekolwiek dyspozycje nieruchomością i zbycie lub obciążenie nieruchomości objętej takim zakazem jest dotknięte nieważnością na podstawie art. 58 §1 k.c.
Postanowienie SN z dnia 7 maja 2009 r., IV CSK 567/08
Standard: 58274 (pełna treść orzeczenia)