Ochrona odprawy pieniężnej przed potrąceniami
Prawo do odprawy pieniężnej (art. 8 u.z.g.)
Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy korzysta z takiej samej ochrony przed potrąceniami jak wynagrodzenie za pracę (art. 87 kp, art. 8 ust. 1 u.g.z.)
Przepis art. 87 § 1 k.p. stosowany gramatycznie dotyczy tylko wynagrodzenia za pracę i wprowadza jego ochronę, dopuszczając potrącenie z wynagrodzenia za pracę tylko sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych, zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi i kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 k.p. Ponadto bez zgody pracownika (art. 91 k.p.) mogą być odliczane kwoty określone w art. 87 § 7 k.p.
Dopuszczalność stosowania art. 87 § 1 k.p. w drodze analogii do omawianej odprawy uzasadniona jest podobieństwem funkcji i charakteru obu świadczeń. Wynagrodzenie za pracę i odprawa mają charakter pieniężny i są świadczeniami ze stosunku pracy. Wynagrodzenie za pracę zapewnia pracownikowi środki na utrzymanie i zaspokajanie innych potrzeb. Z reguły analogiczne są funkcje odprawy, co jest widoczne zwłaszcza w przypadku pracownika nie mogącego znaleźć nowego zatrudnienia. Należy także zauważyć, że omawiana odprawa wykazuje również inne związki z wynagrodzeniem za pracę, gdyż jest obliczana na jego podstawie, a jej wysokość zależy od stażu pracy.
Powyższy pogląd jest kontynuacją wcześniejszego orzecznictwa przyjmującego szerokie stosowanie art. 87 § 1 k.p. Przykładowo można wskazać na stosowanie tego przepisu do ekwiwalentu za urlop (wyrok SN z dnia 11 czerwca 1980 r., I PR 43/80), do nagrody jubileuszowej (wyrok SN z dnia 25 listopada 1982 r. I PRN 118/82) oraz do odprawy emerytalnej (wyrok SA w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 1994 r., III APr 44/94).
Wyrok SN z dnia 14 listopada 1996 r., I PKN 3/96
Standard: 43917 (pełna treść orzeczenia)