Skarga kasacyjna a prawo do trzeciej instancji; ograniczenie podstaw skargi kasacyjnej

Podstawy skargi kasacyjnej (art. 398[3] k.p.c.)

Wyświetl tylko:

Jakkolwiek uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu drugiej instancji nie jest wyrazem gwarancji konstytucyjnych (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99 i z dnia 6 października 2004 r., SK 23/02, uchwała SN (7) z dnia 17 stycznia 2001 r. (zasada prawna), III CZP 49/00, a także postanowienie SN z dnia 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98), to jednak wyłączenie a priori dopuszczalności kontroli kasacyjnej w określonych kategoriach spraw stanowi wyjątek i ogranicza możliwość realizowania ustrojowych funkcji Sądu Najwyższego, związanych z zapewnieniem zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych (art. 183 ust. 2 Konstytucji i art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1093). Dotyczy to tym bardziej atypowych wyłączeń kontroli kasacyjnej, które ustawa wiąże nie tyle z przedmiotem sprawy bądź wartością przedmiotu zaskarżenia, lecz z określoną, kwalifikowaną oceną prawną powództwa, dokonaną przez sądy meriti, do której kontroli Sąd Najwyższy jest ustrojowo i procesowo powołany. Wymusza to konieczność ścisłej, deklaratywnej interpretacji art. 398[2] § 4 k.p.c. i ograniczenia tej regulacji tylko do takich sytuacji, w których żądanie powoda zostało w sposób niebudzący żadnych wątpliwości oddalone w reżimie art. 191[1] i art. 391[1] k.p.c.

Postanowienie SN z dnia 18 kwietnia 2024 r., I CSK 695/23

Standard: 79522 (pełna treść orzeczenia)

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uz. uchwały (7) SN z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99

Postanowienie SN z dnia 16 września 2020 r., V CSK 93/20

Standard: 56706 (pełna treść orzeczenia)

Wyłączanie pewnych spraw spod kontroli kasacyjnej nie narusza  samego prawa do sądu w kształcie, jaki nadała mu obowiązująca Konstytucja. Z brzmienia art. 176 ust. 1 Konstytucji nie wynika też bezwzględna konstytucyjna powinność ustawodawcy zagwarantowania dostępu do kasacji w każdej kategorii spraw sądowych. Prawo do sądu - w kształcie nadanym przez obowiązującą Konstytucję - nie obejmuje (jako koniecznego składnika tego prawa) powszechnego uprawnienia do wniesienia kasacji". Równocześnie, "jakkolwiek konstytucyjne prawo do sądu nie przewiduje »prawa do kasacji« ani »prawa do rozpatrzenia kasacji oczywiście bezzasadnej«, to jednak o ile w ogóle procedura jest w ten »niekonieczny« sposób uzupełniona o takie właśnie możliwości, to sam sposób jej ukształtowania musi odpowiadać standardom rzetelności i w tym zakresie problem oceny tej rzetelności staje się kwestią konstytucyjną wchodzącą w obszar prawa do sądu.

Wyrok TK z dnia 17 listopada 2009 r., SK 64/08

Standard: 3855 (pełna treść orzeczenia)

W wyniku nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98; dalej: ustawa zmieniająca z 22 grudnia 2004 r.), która weszła w życie 6 lutego 2005 r., modyfikacji uległ charakter prawny kasacji. Kasacja przestała być środkiem służącym kwestionowaniu orzeczeń pozbawionych cechy prawomocności, czyli zwyczajnym środkiem odwoławczym i stała się nadzwyczajnym środkiem zaskarżania - skargą, służącą inicjowaniu postępowania kontrolnego przed Sądem Najwyższym w odniesieniu do orzeczeń prawomocnych. Przepisy dotyczące skargi kasacyjnej zostały zamieszczone w nowym dziale Va k.p.c. (w części pierwszej, księdze pierwszej, tytule VI).

W art. 398 [4] k.p.c. zostały sformułowane wymagania skargi kasacyjnej jako szczególnego środka zaskarżenia (§ 1) oraz jako zwykłego pisma procesowego (§ 2). Tym samym dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, które rozróżniało cechy istotne (konstrukcyjne) skargi kasacyjnej i cechy skargi jako pisma procesowego, znalazło normatywny wyraz. Regulacja zawarta wart. 398 6 § 1 k.p.c. rozstrzyga ewentualne wątpliwości stanowiąc wprost, że niezachowanie warunków formalnych, przewidzianych w art. 398[4] § 2 k.p.c., skutkuje wezwaniem przez przewodniczącego do ich uzupełnienia bądź poprawienia w terminie tygodniowym; po bezskutecznym upływie terminu skarga ulega odrzuceniu przez sąd. Natomiast skarga kasacyjna niespełniająca któregokolwiek z wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c. podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.

Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się, że zarówno z Konstytucji, jak i z przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja) wynika, że standardem minimalnym odnoszącym się do postępowania sądowego jest dwuinstancyjność. Wszystko, co ponad ten standard wykracza, włącznie z instytucją kasacji i sposobem jej ukształtowania, jest naddatkiem, podwyższeniem standardu minimalnego. Przepisy k.p.c. nie muszą zatem zapewniać stronom prawa do rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy, a możliwość odwołania się do trzeciej instancji wykracza poza konstytucyjne minimum.

Oznacza to, że strona nie ma roszczenia do państwa o takie ukształtowanie obowiązujących przepisów, które zapewniałyby jej rozpoznanie każdej sprawy przez Sąd Najwyższy (por. wyroki TK z: 10 lipca 2000 r., SK 12/99, 17 maja 2004 r., SK 32/03, 6 października 2004 r., SK 23/02, 31 marca 2005 r., SK 26/02, 16 stycznia 2006 r., SK 30/05,).

Z przepisów Konstytucji nie można zatem wywodzić prawa do kasacji jako prawa do rozpoznania sprawy przez kolejną, trzecią instancję. Możliwość wniesienia środka zaskarżenia do trzeciej instancji wykracza poza konstytucyjne minimum wyznaczone przez art. 176 ust. 1 Konstytucji. Nie oznacza to jednak niczym nieograniczonej swobody ustawodawcy w kształtowaniu warunków postępowania kasacyjnego.

Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 maja 2007 r., sygn. SK 68/06 ze względu na przyjętą w art. 176 ust. 1 Konstytucji gwarancję dwuinstancyjnego postępowania sądowego, ustawodawca co do zasady korzysta z wolności wyboru modelu postępowania kasacyjnego oraz ewentualnej modyfikacji kryteriów wyznaczających dostęp do zwyczajnej kasacji poprzez zastąpienie dotąd obowiązujących podstaw kasacyjnych innymi oraz procedury przyjmowania kasacji do rozpoznania, o ile przyjęte kryteria będą się mieścić w porządku konstytucyjnym. Nie jest tak, iżby decydując się na wyjście poza minimalny standard gwarantowany przez art. 176 ust. 1 Konstytucji i stanowiąc przepisy wyznaczające dostęp do trzeciej instancji, ustawodawca mógł działać na zasadzie pełnej dowolności i to niezależnie od tego, czy kasacja ukształtowana zostaje jako środek zaskarżenia wszczynający postępowanie przed kolejną instancją sądową, czy też - jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, inicjujący nadzwyczajne postępowanie kontrolne. W tym zakresie ustawodawca skrępowany jest bowiem innymi przepisami konstytucyjnymi. Jeżeli ustawodawca w wybranych przez siebie kategoriach spraw zdecyduje się na przyznanie możliwości zaskarżenia do kolejnej, trzeciej instancji, to postępowanie to musi odpowiadać standardom rzetelnego procesu (co stanowi samo w sobie komponent prawa do sądu), nawet, jeżeli brak podstaw do dopatrywania się na tle konstytucji samodzielnego prawa do trzeciej instancji (kasacji) (por. powołane wyroki TK o sygn.: SK 32/03, SK 26/02, SK 23/02, SK 30/05).

Wobec swobody ustawodawcy w zakresie kształtowania modelu kasacji, ocena kryterium, ograniczającego prawo dostępu do tego środka, powinna więc przebiegać z punktu widzenia jego zgodności z porządkiem konstytucyjnym, a w szczególności ze standardem rzetelnego legislacyjnie ukształtowania procedury.

Decyzja ustawodawcy o wprowadzeniu dodatkowej procedury ponad minimalny standard dwuinstancyjnego postępowania, gwarantowany przez art. 176 ust. 1 Konstytucji, powoduje zatem, że taka procedura, sama w sobie nieobligatoryjna z perspektywy konstytucyjnej, może być przedmiotem oceny konstytucyjnej (por. wyroki TK o sygn. SK 32/03 oraz SK 26/02), z punktu widzenia innych kryteriów i wzorców konstytucyjnych.

Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie zajmował stanowisko, że zasada sprawiedliwości proceduralnej (rzetelności proceduralnej) dotyczy wszystkich etapów postępowania sądowego. Wynika ona nie tylko z art. 45 ust. 1 Konstytucji, ale także z art. 2 Konstytucji, i jest "wartością samą w sobie" (zob. wyroki TK z: 16 stycznia 2006 r., SK 30/05 oraz 2 października 2006 r., SK 34/06).

Rezygnacja z trójinstancyjności postępowania oraz oparcie modelu cywilnego postępowania sądowego na zasadzie dwuinstancyjności z czterostopniową strukturą sądów wiąże się z funkcjonowaniem niezbędnych ograniczeń w dostępie do korzystania z nadzwyczajnego środka zaskarżania. Istota skargi kasacyjnej powinna być postrzegana łącznie z funkcjonującą w drugiej instancji apelacją pełną, która jako środek odwoławczy zwyczajny, dewolutywny i suspensywny służy naprawianiu błędów natury prawnej i faktycznej popełnianych zarówno przez strony jak i sądy.

Rola skargi kasacyjnej jest inna. Sąd Najwyższy kontroluje wyłącznie legalność orzeczeń w świetle ustaleń poczynionych w niższych instancjach.

Postępowanie kasacyjne nie ma charakteru rozpoznawczego lecz kontrolny. Uregulowanie możliwości korzystania ze skargi kasacyjnej jest więc wynikiem kompromisu między kolidującym ze sobą interesem jednostki oraz interesem publicznym.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi co do meritum możliwe jest wówczas, gdy mogą być realizowane również publicznoprawne funkcje Sądu Najwyższego jako organu służącego ujednolicaniu orzecznictwa. Rozpoznanie skargi ma służyć właściwej wykładni prawa i nadzorowaniu działalności sądów powszechnych.

Wyrok TK z dnia 1 lipca 2008 r., SK 40/07

Standard: 3856 (pełna treść orzeczenia)

Sąd kasacyjny nie jest sądem trzeciej instancji powołanym do badania podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, ustalonej w wyniku oceny dowodów, przeprowadzonej w dwóch merytorycznych instancjach sądowych, lecz jest sądem prawa, powołanym m.in. do zbadania – w ramach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej – czy sąd drugiej instancji, dokonując własnych ustaleń albo akceptując lub korygując te, których dokonał sąd pierwszej instancji, naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 398[3] § 1 pkt 2 k.p.c.).

Postanowienie SN z dnia 22 sierpnia 2007 r., III CSK 61/07

Standard: 54504 (pełna treść orzeczenia)

Konwencja nie przewiduje trójinstancyjności postępowania sądowego (standardem minimalnym jest postępowanie dwuinstancyjne), a zatem to wszystko, co poza ten standard wykracza (włącznie z samą instytucją kasacji i sposobem jej ukształtowania co trybu ogólnego, jak i w jej ramach dalszego trybu uproszczonego) jest (z punktu widzenia uniwersalnego standardu europejskiego) naddatkiem, podwyższeniem standardu.

Zgodzić się należy z twierdzeniami, że w wypadku kasacji nie można uznawać istnienia "prawa do kasacji" jako prawa do rozpoznania sprawy przez trzecią instancję. Kasacja karna od początku jej wprowadzenia do k.p.k., (inaczej, niż miało to miejsce w wypadku kasacji w sprawach cywilnych, na co zwrócono uwagę w wyroku TK z 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02, jest środkiem nadzwyczajnym, istniejącym niejako "ponadstandardowo", w zakresie środków odwoławczych, składających się na kompleks istniejący w ramach prawa do sądu. O ile więc strony postępowania mają pełny dostęp do rozbudowanych gwarancji procesowych w pierwszej i drugiej instancji, to kasacja jest środkiem nadzwyczajnym od prawomocnych orzeczeń wydanych przez niezawisłe sądy. Wniesienie kasacji nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego orzeczenia (art. 532 § 1 k.p.k.).

Sąd kasacyjny jest sądem prawa, gdzie obecność stron nie jest niezbędna, albowiem nie prowadzi się dowodów (np. z przesłuchania stron). W procedurze kasacyjnej strona jest obligatoryjnie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny jest w pełni świadomy okoliczności (mocno podkreślanej w pisemnym stanowisku zaprezentowanym przez Sąd Najwyższy), że postępowanie kasacyjne w swym wyniku prowadzi do oceny kasacji, a nie sprawy rozpatrywanej merytorycznie, w której kasację się wnosi.

Nie ulega jednak wątpliwości, że decyzja ustawodawcy wewnętrznego, wprowadzającego jakąś dodatkową procedurę, powoduje, że taka - skądinąd niekonieczna - procedura, sama w sobie może stać się przedmiotem oceny konstytucyjnej, dokonywanej poprzez kryterium zaczerpnięte z art. 2 Konstytucji: uczciwej procedury (rzetelności, sprawiedliwości proceduralnej). Odrzucić bowiem należy tezę, jakoby w zakresach przekraczających standard minimalny, wymagany przez Konwencję, panowała pełna dowolność co do sposobu ukształtowania procedury. Błędność takiej tezy wynika z zapoznania okoliczności, że rzetelność proceduralna jest wartością samą w sobie, podlegającą ochronie w ramach zarówno kontroli konstytucyjności (co jest istotne dla niniejszej sprawy), jak i w ramach ochrony praw jednostki realizowanej w ramach Konwencję (do wykonywania której to kontroli jednak Trybunał Konstytucyjny nie jest upoważniony). Jeżeli zatem wprowadzenie samej kasacji jest "niekonieczne" z punktu widzenia wymagań konstytucyjnego prawa do sądu, to w wypadku, gdy tego dokonano w ustawodawstwie zwykłym, rzetelność wykreowanej w ten sposób procedury - podlega ocenie jej konstytucyjności, poprzez odwołanie się do wzorca art. 2 Konstytucji. Należy podkreślić, że w rozważanej sytuacji naruszeniu art. 2 Konstytucji musi towarzyszyć naruszenie "jakiejś" konkretnej procedury (albowiem nie istnieją procedury abstrakcyjne). W tym wypadku będzie to procedura realizacji prawa do sądu, w zakresie przekraczającym standard minimalny (bo dotycząca rozpatrzenia kasacji, i to kasacji "oczywiście bezzasadnej").

Wyrok TK z dnia 16 stycznia 2006 r., SK 30/05

Standard: 3857 (pełna treść orzeczenia)

Model kasacji przyjęty przez ustawodawcę zwykłego jest niewątpliwie jednym z możliwych rozwiązań prawnych. Dominuje w nim dążenie do zapewnienia jednolitości orzecznictwa sądowego oraz spójności wykładni stosowanego prawa determinowane przez interes publiczny, zwłaszcza co do spraw o dużym ciężarze gatunkowym. Nie jest zadaniem Trybunału Konstytucyjnego dokonywanie w tym miejscu oceny, czy jest to model najwłaściwszy i najlepiej dostosowany do całego modelu procedury cywilnej. Trybunał stwierdza natomiast, że wyłączenie pewnych spraw spod kontroli kasacyjnej nie narusza samego prawa do sądu w kształcie, jaki nadała temu prawu obowiązująca Konstytucja. Z brzmienia art. 176 ust. 1 Konstytucji nie wynika też bezwzględna konstytucyjna powinność ustawodawcy zagwarantowania dostępu do kasacji w każdej kategorii spraw sądowych. O ile bowiem przepis art. 176 ust. 1 mieści konstytucyjną gwarancję prawa do zaskarżenia orzeczeń sądów pierwszej instancji, o tyle nie stoi na przeszkodzie uzależnieniu prawa do kasacji od dodatkowych kryteriów, z których jednym może być wartość przedmiotu sporu.

 

Wyrok TK z dnia 6 października 2004 r., SK 23/02

Standard: 3863 (pełna treść orzeczenia)

Konstytucja nie gwarantuje prawa do wniesienia kasacji ani do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy (orzeczenie TK z dnia 10 sierpnia 2001 r. Ts 58/01, z 18 września 2001 r. Ts 71/01, z 5 listopada 2001 r. Ts 95/01, z 29.01.2002, Ts 95/01, post. SN z dnia 4 października 2002 r., III CZ 91/02).

Prawne ograniczenie dostępu do trzeciej instancji sądowej pozostaje w zgodzie z rekomendacją R/95/5 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich Rady Europy, dotyczącą wprowadzenia systemów i procedur odwoławczych w sprawach cywilnych i handlowych oraz usprawnienia ich działania, przyjętą 7 lutego 1995 r. nr 528 posiedzeniu zastępców ministrów.

Postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CZ 41/04

Standard: 54717 (pełna treść orzeczenia)

Ograniczenie przez ustawę zwykłą dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne ani z Konstytucją, ani z postanowieniami wiążących Polskę konwencji międzynarodowych (por. uz. Uchwały (7) SN z dnia 17 stycznia 2001 r., mającej moc zasady prawnej, III CZP 49/00). Kwestii zakresu dopuszczalności kasacji, regulowanej przez ustawy zwykłe, nie należy łączyć z konstytucyjną zasadą równości procesowej stron.

Postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01

Standard: 52525 (pełna treść orzeczenia)

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zostało utrwalone stanowisko, iż ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne ani z Konstytucją, ani z postanowieniami wiążących Polskę konwencji międzynarodowych (por. postanowienie SN z dnia 19 stycznia 1998 r., I PZ 54/97, postanowienie SN z dnia 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98 oraz uz. uchwały (7) SN z dnia 21 września 2000 r.). Takie stanowisko wyraża również Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok TK z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99).

Uchwała SN z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00

Standard: 52421 (pełna treść orzeczenia)

Kasacji, jakkolwiek stanowi ona we współczesnym porządku prawnym środek odwoławczy zwyczajny, bo przysługuje w toku instancji, to jednak jej celem podstawowym nie jest korekta orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne - tę bowiem rolę spełnia zażalenie oraz apelacja cum beneficio novorum, tzw. apelacja pełna, nieograniczona, umiejscowiona na drugim szczeblu instancji - lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego (por. postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).

Tak określony cel kasacji wynika nie tylko z tradycji procesu cywilnego i szczególnej konstrukcji tego środka odwoławczego, ale przede wszystkim z ustrojowej, konstytucyjnej funkcji Sądu Najwyższego, którą stanowi sprawowanie nadzoru nad działalnością wszystkich innych sądów, a także zapewnianie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej. Rozpoznawanie środków odwoławczych (kasacji) jest jednym ze sposobów wypełniania tej funkcji (art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz art. 2 i 13 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym -jedn. tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.).

Postanowienie SN z dnia 9 marca 2000 r., V CZ 28/00

Standard: 55927 (pełna treść orzeczenia)

Jakkolwiek więc kasacja stanowi we współczesnym porządku prawnym środek odwoławczy zwyczajny, bo przysługuje w toku instancji, to jednak jej celem podstawowym nie jest korekta orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne - tę bowiem rolę spełnia zażalenie oraz apelacja cum beneficio novorum, tzw. apelacja pełna, nieograniczona, umiejscowiona na drugim szczeblu instancji - lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego.

Tak określony cel kasacji wynika nie tylko z tradycji procesu cywilnego i szczególnej konstrukcji tego środka odwoławczego, ale przede wszystkim z ustrojowej, konstytucyjnej funkcji Sądu Najwyższego, którą stanowi sprawowanie nadzoru nad działalnością wszystkich innych sądów, a także zapewnianie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej. Rozpoznawanie środków odwoławczych (kasacji) jest jednym ze sposobów wypełniania tej funkcji (art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz art. 2 i 13 ustawy z dnia 20 września 1984 o Sądzie Najwyższym - jedn. tekst: Dz. U. z 1994 r. Nr 13, poz. 48 ze zm.).

Odrębność kasacji wynika również z faktu, że ustawodawca przewidział dla niej szczególne wymagania formalne; wśród nich jest konieczność wniesienia (sporządzenia i podpisania) kasacji przez adwokata lub radcę prawnego (art. 3932 k.p.c.), przy czym braki w tym zakresie są nie usuwalne i prowadzą do odrzucenia środka a limine, bez wzywania do uzupełnienia (por. np, postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/96 albo postanowienie SN z dnia 25 czerwca 1998 r., II UZ 57/98).

Postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99

Standard: 56691 (pełna treść orzeczenia)

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu akceptujesz politykę prywatności i cookies.