Pojęcie „gwałt na osobie” w rozumieniu art. 130 § 3 k.w.
Wykroczenia przeciwko mieniu (art. 119 - 131 k.w.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
W doktrynie podkreślano, iż zmiany wprowadzone w kodeksie karnym z 1997 r. spowodowały dezaktualizację wcześniejszej linii orzecznictwa i piśmiennictwa, rozgraniczającej pojęcia „przemocy” i „gwałtu na osobie”, w celu rozróżnienia przestępstwa rozboju od kradzieży zuchwałej. Uwzględnienie zatem kontekstu normatywnego, w jakim występują przepisy art. 280 § 1 k.k. i art. 130 § 3 k.w., powoduje, że brak jest podstaw do różnicowania zakresów tych pojęć.
Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 czerwca 2004 r., II KK 345/03, stwierdził, iż w nowym stanie prawnym brak jest postaw do różnicowania pojęć „gwałtu na osobie” i „przemocy” i że „przemoc” uznać należy za synonim „gwałtu”.
Ta sporna kwestia znalazła swoje wszechstronne wyjaśnienie w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP 10/08 i z dnia 17 grudnia 2008 r., I KZP 27/08, mającej moc zasady prawnej, w których stwierdzono, że znaczenie normatywne zwrotów „przemoc wobec osoby”, użytego w art. 280 § 1 k.k. i „gwałt na osobie”, użytego w art. 130 § 3 k.w. jest tożsame.
Oznacza to, że sprawca zaboru mienia o wartości do 250 zł, stosując każdą formę przemocy, ponosi odpowiedzialność za przestępstwo określone w art. 280 § 1 k.k., a nie za wykroczenie z art. 119 § 1 k.k.
W obu uchwałach wskazano, że na gruncie wykładni językowej nie ma podstaw do przyjęcia, iż „gwałt na osobie” jest szczególną, kwalifikowaną stopniem intensywności, formą przemocy wobec osoby.
Żadne względy semantyczne nie uzasadniają konkluzji, że gwałt stanowi tak nasiloną formę przemocy, iż stwarza ona zagrożenie co najmniej dla zdrowia ofiary i pozbawia ją możności i woli stawienia oporu. Sąd Najwyższy kategorycznie odrzucił kierunek wykładni systemowej, który wiódłby do uznania kradzieży dokonanej przy użyciu „słabszej” formy przemocy wobec osoby (nie osiągającej cech „gwałtu na osobie” w rozumieniu uchwały SN z 1975 r.), za wykroczenie określone w art. 119 § 1 k.w. Odmiennemu stanowisku sprzeciwia się, w ocenie Sądu Najwyższego, podstawowa zasada wykładni systemowej, tj. założenie niesprzeczności systemu prawa.
Wyrok SN z dnia 3 marca 2009 r., II KK 270/08
Standard: 26745 (pełna treść orzeczenia)
Znaczenie normatywne określeń „przemoc wobec osoby”, użytego w art. 280 § 1 k.k., oraz „gwałt na osobie”, użytego w art. 130 § 3 k.w., jest tożsame.
Uchwała SN (7) – zasada prawna z dnia 17 grudnia 2008 r., I KZP 27/08
Standard: 26748 (pełna treść orzeczenia)