Obligatoryjny charakter pouczenia oskarżonego o przysługujących mu procesowych uprawnieniach (art. 300 k.p.k.)
Pouczania uczestników postępowania o obowiązkach i uprawnieniach (art. 16; art. art. 100 § 8 i 9 k.p.k. i art. 300 k.p.k.)
Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie określają w żaden sposób momentu, od którego obrońca powinien brać udział w postępowaniu przygotowawczym, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do postępowania jurysdykcyjnego (art. 80 k.p.k.). Gwarancje prawa do obrony realizowane są w postępowaniu przygotowawczym odmiennie, a to stosownie do treści art. 300 k.p.k., to jest poprzez pouczenie podejrzanego o jego uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, do końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, jak również o uprawnieniu określonym w art. 301 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. 74, 75, 138 i 139. Pouczenie to należy wręczyć podejrzanemu na piśmie; podejrzany otrzymanie pouczenia potwierdza podpisem.
Zwrot zawarty w art. 300 k.p.k. "należy pouczyć" świadczy o obligatoryjnym charakterze tej czynności. Podobnie gwarancyjny charakter ma przepis art. 301 k.p.k., zgodnie z którym na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z udziałem ustanowionego obrońcy, przy czym niestawiennictwo obrońcy nie tamuje przesłuchania.
Wyrok SA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2014 r., II AKa 447/13
Standard: 25751 (pełna treść orzeczenia)
Jeżeli z okoliczności sprawy wynika potrzeba udzielenia skazanemu dodatkowych informacji o uprawnieniach i obowiązkach dotychczasowego obrońcy wyznaczonego z urzędu w toku postępowania instancyjnego, to brak pouczenia o treści art. 84 § 1 i 2 zd. pierwsze k.p.k. nie może wywoływać dla skazanego ujemnych skutków procesowych; w takiej sytuacji przewidzianą w art. 16 § 2 k.p.k. „powinność” należy rozumieć jako obowiązek sądu, którego niedopełnienie powoduje konieczność uchylenia niekorzystnej dla skazanego decyzji procesowej.
Postanowienie SN z dnia 24 października 2001 r., IV KZ 60/01
Standard: 35267 (pełna treść orzeczenia)
Standard: 42792