Skutki braku kontrasygnaty skarbnika na zaciąganie przez gminę zobowiązań pieniężnych
Nieważność czynności prawnej, granice swobody umów (art. 58 i 353[1] k.c.) Wymóg kontrasygnaty skarbnika przy czynności prawnej gminy kreującej powstanie zobowiązań pieniężnych (art. 46 u.s.g.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Skutkiem braku kontrasygnaty skarbnika nie jest stan bezskuteczności zawieszonej, o jakiej mowa w art. 63 k.c.
Przeciwko takiej kwalifikacji przemawia nie tylko to, że skarbnik nie jest organem gminy, a tym bardziej organem osoby trzeciej, od zgody której uzależniona jest skuteczność złożonego przez stronę oświadczenia woli, ale przede wszystkim to, że organ gminy, czyli wójt może na podstawie art. 46 ust. 4 u.s.g. wymusić złożenie kontrasygnaty przez skarbnika. W rezultacie można tu mówić jedynie o analogii do sytuacji prawnej charakteryzującej bezskuteczność zawieszoną, a więc o bezskuteczności sui generis.
Zgodnie z art. 63 k.c., kontrasygnata może być wyrażona także po złożeniu oświadczenia woli przez wójta gminy i wówczas wywiera skutek wsteczny, co oznacza przywrócenie skuteczności temu oświadczeniu od chwili jego złożenia
Wyrok SN z dnia 6 listopada 2014 r., II CSK 28/14
Standard: 66586 (pełna treść orzeczenia)
Koncepcja prawna, wzorowana na poglądzie Sądu Najwyższego zawartym w wyroku z dnia 27 marca 2000 r., III CKN 608/98, iż po spełnieniu przez kontrahenta gminy świadczeń z umowy wzajemnej powoływanie się gminy na brak kontrasygnaty jako przyczyny odmowy zapłaty jest bezskuteczne, w późniejszym okresie została zakwestionowana i Sąd Najwyższy odstąpił od tego stanowiska (por wyroki z dnia 16 lutego 2005 r., IV CK 526/04 i z dnia 17 lipca 2009 r., IV CSK 117/09). Wyjaśnił, że brak kontrasygnaty mogłoby jedynie konwalidować wykonanie umowy przez gminę, nie zaś przez jej kontrahenta. Artykuł 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym uzależnia skuteczność czynności prawnej, która może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, od kontrasygnaty skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej. Do czasu udzielenia kontrasygnaty istnieje stan zawieszenia, zaś z chwilą kontrasygnowania powstaje skutek prawny czynności.
Pogląd ten należy podzielić.
Wyrok SN z dnia 15 marca 2013 r., V CSK 180/12
Standard: 66591 (pełna treść orzeczenia)