Pozew o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, złożony po ogłoszeniu upadłości
Ustalenia w zakresie właściwości sądu; przekazanie sprawy sądowi właściwemu (art. 200 k.p.c.) Odrzucenie pozwu; ujemne przesłanki procesowe (art. 199 i art. 199[1] k.p.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Wyrażony w orzecznictwie pogląd, że pozew przeciwko upadłemu wniesiony po ogłoszeniu upadłości o należność dotyczącą jej masy podlega odrzuceniu (por. uchwała SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 22/92) nie znalazł akceptacji w judykaturze i piśmiennictwie. Przyjęto, że w takiej sytuacji, jeżeli wierzyciel wystąpi na drogę procesu, pozew nie może ulec odrzuceniu tylko jako mylnie skierowany powinien być przekazany sędziemu - komisarzowi (por. uchwała SN z dnia 25 sierpnia 1994 r., I PZP 33/94, postanowienie SN z dnia 27 lutego 1998 r., II CKN 627/97).
Częściowo odstąpiono od niego w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 679/03. Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie uznał, że z art. 60 Prawa upadłościowego, stanowiącego, że postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu, wynika podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego, zatem upadły traci na rzecz syndyka legitymację procesową w postępowaniu dotyczącym mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Konsekwentnie przyjął, że skoro norma ta nie ma charakteru procesowego, tylko materialnoprawny, to przekazanie sprawy do postępowania upadłościowego powinno być wynikiem wyraźnego stanowiska powoda, a nie działania sądu z urzędu.
Stanowisko to zostało poddane krytyce w piśmiennictwie, które podkreśla zasadę wyłączności właściwego postępowania upadłościowego i wskazuje na art. 201 k.p.c. jako podstawę czynności sądowej polegającej na przekazaniu pozwu sędziemu komisarzowi. Przepis ten może być zastosowany jedynie w drodze analogii legis, gdyż mowa w nim o niewłaściwym „trybie” a nie rodzaju postępowania. Sąd Najwyższy w obecnym składzie uznając, że brak podstaw do dwutorowego prowadzenia postępowania w wypadku, gdy pozew został wniesiony po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej, podziela powyższy pogląd.
Jeżeli zatem proces wszczęto po ogłoszeniu upadłości w celu dochodzenia wierzytelności podlegającej zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym należy przyjąć, że doszło do wyboru przez powoda niewłaściwego rodzaju postępowania cywilnego i z urzędu podjąć na podstawie art. 201 § 2 k.p.c. czynność polegającą na przekazaniu pozwu, odpowiednio traktowanego jako wniosek o umieszczenie na liście upadłości, sędziemu komisarzowi. Stosuje się do niej odpowiednio art. 200 § 1 i 2 k.p.c.
Postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2017 r., IV CZ 95/16
Standard: 11021 (pełna treść orzeczenia)
Pozew o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, złożony po ogłoszeniu upadłości, w razie niezgłoszenia wierzytelności do masy, należy przekazać sędziemu-komisarzowi (w trybie art. 200 k.p.c. w związku z art. 229 prawa upadłościowego i naprawczego; aktualnie upadłościowego), jako takie zgłoszenie.
Pozew o zapłatę wierzytelności, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, złożony po ogłoszeniu upadłości, stanowiło przedmiot kontrowersji (zob. np. uchwałę SN z dnia 30 marca 1992 r., III CZP 22/92; uchwała SN z 25 sierpnia 1994 r. I PZP 33/94).
Ostatecznie jednak uznać należy za ukształtowane stanowisko, zgodnie z którym pozew taki, w razie niezgłoszenia wierzytelności do masy, należy przekazać sędziemu - komisarzowi (w trybie art. 200k.p.c. w zw. z art. 229 pr.up.), jako takie zgłoszenie (por. postanowienie SN z dnia 21 lutego 2013 r., IV CSK 327/12).
Postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2016 r., II CSK 404/15
Standard: 19548 (pełna treść orzeczenia)