Umowa majątkowa jako nieodpłatne rozporządzenie przedmiotem umowy
Umowa majątkowa (art. 47 k.r.o.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Umowy rozszerzające wspólność majątkową małżeńską, o których mowa w art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mają charakter umów organizacyjnych. Z chwilą objęcia nieruchomości wspólnością majątkową nie następuje wydzielenie jakiejkolwiek części nieruchomości, a żadnemu z małżonków nie przysługuje własność fizycznie wydzielonej części rzeczy. Z tego względu nie można twierdzić, że z chwilą rozszerzenia wspólności majątkowej strona takiej umowy, która przekazała nieruchomość do majątku wspólnego wyzbyła się prawa do części (udziału) w tej rzeczy, a drugi z małżonków nabył część (udział) w tej nieruchomości.
Wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2017 r., II FSK 1937/15
Standard: 18059 (pełna treść orzeczenia)
Umowa majątkowa małżeńska rozszerzająca wspólność ustawową o konkretny przedmiot wchodzący w skład majątku odrębnego jednego małżonka jest umową zbycia tego przedmiotu, nieodpłatnym rozporządzeniem nim. Natomiast w wyroku 7 sędziów z dnia 24 lutego 2011 r., III CSK 137/10, w sprawie o odwołanie darowizny, jako zasadę prawną przyjął, iż Umowa majątkowa małżeńska rozszerzająca wspólność ustawową o konkretny przedmiot wchodzący w skład majątku odrębnego jednego małżonka jest umową zbycia tego przedmiotu, nieodpłatnym rozporządzeniem nim.
W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było, że na mocy umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 17 stycznia 1986 roku, repertorium (...) J. L. (1) i J. L. (3) rozszerzyli wspólność majątkową na wszystkie składniki majątku nabyte przez każdego z nich przed zawarciem małżeństwa (k. 80). Zatem należało rozważyć charakter tego rodzaju umowy.
Na gruncie art. 993 KC, jako darowizny należy traktować nie tylko umowy zawarte na podstawie art. 888 KC, lecz również wszelkie inne czynności, mocą których dochodzi do nieodpłatnego przysporzenia. Rozszerzenie przez małżonków ustroju ustawowej wspólności majątkowej na majątek odrębny (obecnie osobisty) jednego z małżonków może być uznane w konkretnych okolicznościach sprawy za nieodpłatne przysporzenie, zbliżone swoim charakterem do umowy darowizny. W konsekwencji udział objęty taką umową podlega uwzględnieniu przy obliczeniu należnego zachowku na podstawie art. 993 KC. Zgodzić się też należy z poglądem, że odmienna wykładnia sprzeciwiłaby się celowi powyższego przepisu, jakim jest ochrona należnego zachowku. Natomiast oceny, czy w danym stanie faktycznym nastąpiło nieodpłatne przysporzenie winien dokonać sąd w każdej konkretnej sprawie.
Wyrok SO w Krakowie z dnia 10 listopada 2016 r., II Ca 1547/16
Standard: 18060 (pełna treść orzeczenia)