Wyrok z dnia 2015-12-17 sygn. V SA/Wa 1408/15
Numer BOS: 848323
Data orzeczenia: 2015-12-17
Rodzaj organu orzekającego: Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sędziowie: Anna Wesołowska , Krystyna Madalińska-Urbaniak , Mirosława Pindelska (sprawozdawca, przewodniczący)
Najważniejsze fragmenty orzeczenia w Standardach:
Zobacz także: Postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. S. kwotę 5 117 zł (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Prezes ARiMR lub organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej Dyrektor Oddziału lub organ I instancji) z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], ustalającą A.S. (dalej rolniczka lub skarżąca) kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], została przyznana A. S. pomoc finansowej w wysokości [...] zł, w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W decyzji A. S. została pouczona o obowiązku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy. Wypłata pomocy została dokonana [...] marca 2011 r. Zgodnie z warunkami pomocy samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego przez A. S. powinno obowiązywać do [...] marca 2016 r.
W dniu[...] listopada 2011 r. A. S. złożyła Dyrektorowi Oddziału fakturę z dnia [...] marca 2011 r. dotyczącą zakupu [...] za kwotę [...] zł. Następnie, na żądanie organu. przedstawiła w dniu [...] kwietnia [...], umowę pożyczki z dnia [...] kwietnia 2011r. z aneksem, zawartą z [...] na kwotę [...] zł, zaświadczenie tegoż banku z dnia [...] maja 2012 r. o przelewie wymienionej kwoty na konto sprzedawcy [...]. Przedłożyła również dwa upoważnienia jakie udzieliła ojcu – S. J. Pierwsze upoważnienie wystawione [...]października 2010 r. dotyczyło legitymacji do załatwiania w jej imieniu wszelkich spraw urzędowych w ARiMR dotyczących przekazania nieruchomości rolnych, celem uzyskania renty strukturalnej przez ojca oraz do składania wszelkich innych wymaganych podpisów na dokumentach dotyczących programu Młodego Rolnika. Drugie upoważnienie z dnia [...] stycznia 2011r. uprawniało ojca do załatwiania w imieniu córki wszelkich spraw urzędowych w ARiMR. Ponadto na kolejne żądanie organu zostały też przedstawione w dniu [...] lipca 2012 r. dokumenty poświadczające zapłatę brakującej kwoty [...] zł za przedmiotowy [...]. Były to dwa polecenia przelewu dokonane przez ojca rolniczki z jego konta bankowego: z dnia [...] lutego 2011 r. na kwotę [...] zł i z dnia [...] marca 2011 r. na kwotę [...] zł. oraz stosowne oświadczenie sprzedawcy [...] (A.) z dnia [...] maja 2012 r. Dokumentacja została uzupełniona w dniu [...] lipca 2012 r. poprzez złożenie organowi I instancji umowy pożyczki z dnia [...] lutego 2011 r. na kwotę [...] zł zawartej pomiędzy A. S. (pożyczkobiorcą) a ojcem S. J. (pożyczkodawcą), złożenie odpisu deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnej ww. pożyczki, przedłożonej w dniu [...] lipca 2012 r. w Urzędzie Skarbowym w B. Zostało też złożone przez A. S. jej pisemne oświadczenie o odwołaniu pełnomocnictwa z dnia [...] października 2010 r. udzielonego ojcu do załatwiania spraw w ARiMR.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. do Centrali ARiMR wpłynęło zawiadomienie, złożone przez A. B., informujące o podejrzeniu wyłudzenia przez A. S. pomocy z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Do zawiadomienia został dołączona prywatna opinia prawna sporządzona w dniu [...] marca 2014 r. przez adw. B. C. i aplikanta adwokackiego S. M. na zlecenie M. S., odpis pozwu rozwodowego, z kilkoma stronami uzasadnienia, wniesionego do Sądu Okręgowego [...], gdzie stroną powodową była A. S. a stroną pozwaną M. S., po jednej stronie odpisów dwóch pism procesowych z tego procesu rozwodowego z dnia [...] listopada 2013 r. i [...] stycznia 2014 r., sygn. akt. [...], sporządzonych przez pełnomocnika powódki, odpis postanowienia, z półtorastronicowym uzasadnieniem, Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek pozwanego o zabezpieczenie, odpis pełnomocnictwa bankowego M. S. dla A. S. z dnia [...] września 2009 r. z pełnymi danymi osobowymi, odpis wniosku o kartę VISA Electron z odpisem wniosku małżonków o dostęp do usługi bankowości z dnia [...] września 2009 r. również z pełnymi danymi osobowymi, odpis pisma przewodniego z [...] do A. S. przy przesłaniu karty bankowej z danymi osobowymi, odpis dokumentu poświadczającego medyczną wizytę domową świadczoną A. S. przez lekarza z [...] z dnia [...] lipca 2010 r. z opisem stanu jej zdrowia, odpis [...]ze zgłoszeniem A. S. na zdjęcia w terminie [...], karta maszynopisu z dwoma adresami [...] i jednym adresem [...] ze wskazaniem, iż jest to wykaz placówek, do których uczęszczała i nadal uczęszcza L.S., odpisy oświadczenia klienta, ankiety, kwestionariusza klienta, karty zabiegowej na drukach firmowych [...] dotyczące osoby trzeciej.
Powyższa informacja wraz z dokumentami została przekazana do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O.
W dniu [...] maja 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomieniem nr [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".
Następnie, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił A. S. kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł.
A. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Do odwołania dołączyła:
wypis z treści orzeczenia [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., z którego wynika, iż Pani Z.J. matka skarżącej jest "okresowo całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym do grudnia 2015, "
zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia Pani Z. J. z dnia [...] listopada 2013 r. wraz z jej oświadczeniem z dnia [...] maja 2014 r.,
zaświadczenie lekarskie z dnia [...] maja 2014 r. dotyczące leczenia przewlekłych chorób i systematycznego przyjmowania leków przez ojca skarżącej S. J. wraz z jego oświadczeniem z dnia [...] maja 2014 r.,
umowę zlecenia A. S. dnia [...] sierpnia 2011 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana Z. G.,
umowę zlecenia A. S. dnia [...] sierpnia 2012 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana Z. G.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] czerwca 2011 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana J. P.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S. W.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] maja 2011 r. i z dnia [...] sierpnia 2011 r. na wykonanie usługi w dwóch pokosach ([...]) przez Pana S. P.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] maja 2012 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S.P.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] czerwca 2012 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana J. P.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] sierpnia 2012 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S. W.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] czerwca 2013 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S. P.
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczące przekazania [...] Panu J. P. w zamian za wykonanie usługi ([...]),
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana Z. G.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] sierpnia 2013 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S. W.,
oświadczenie A. S. z dnia [...] maja 2014 r. dotyczące zlecenia prac polowych sąsiadom,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] maja 2014 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana J. P.,
umowę zlecenia A. S. z dnia [...] maja 2014 r. na wykonanie usługi ([...]) przez Pana S. P..
W dniach [...] sierpnia 2014 r. i [...] listopada 2014 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły kolejne pisma złożone przez A. B. informujące o wykonywaniu przez skarżącą pracy na "czarno". Do pisma późniejszego została dołączona trzystronicowa fotokopia protokołu rozprawy rozwodowej z dnia [...] października 2014 r., sygn. akt [...].
Na wezwanie organu skarżąca złożyła w dniu [...] grudnia 2014 r. pisemne wyjaśnienia. Wskazała, że charakter prac rolnych w gospodarstwie nie wymaga ciągłego przebywania. Przedłożyła dodatkowo: zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały z [...], decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., w sprawie wymiaru podatku rolnego, od nieruchomości na 2011 rok z [...], decyzję nr [...]z dnia[...] lutego 2014 r., w sprawie wymiaru podatku rolnego, od nieruchomości na 2014 rok z [...], wypis z treści orzeczenia [...], dotyczący Z. J., potwierdzenie przyjęcia od S. J. przelewu do realizacji z dnia [...] marca 2011 r., tytułem zaliczki na [...], raport z czynności kontrolnych PROW na lata 2007-2013 z dnia [...] sierpnia 2014 r., oświadczenie S. J. wraz z zaświadczeniem lekarskim, umowy zlecenia (20 szt.).
Organ odwoławczy rozpoznając materiał dowodowy w sprawie uznał, że skarżąca nie prowadzi gospodarstwa rolnego samodzielnie.
Wskazał, że podstawę przyznawania płatności z tytułu "Ułatwiania startu młody rolnikom", stanowią przepisy unijne i przepisy krajowe. Do przepisów krajowych należą w szczególności: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarem Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2014, poz. 201, ze zm., dalej "rozporządzenie wykonawcze") oraz ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej "ustawą o PROW") . Do przepisów unijnych należą w szczególności: rozporządzenie Rady (WR) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. z 2005 r. Nr 277 str. 1, ze zm.). Pomimo, że Rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2014 r., to stosuje się go nadal dla PROW - 2007- 2013, na podstawie art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. UE. L. 2013.347.487, ze zm.). Rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 stosuje się nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r."; rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli, oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L. z 2011 r. Nr 25 str. 8 ze zm.). Rozporządzenie (WE) nr 65/2011 utraciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r., jednak stosuje się go nadal, na podstawie art. 43 i 44 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U .UE L z dnia 20 czerwca 2014 r.).
Organ podniósł, że zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego przez samodzielne prowadzenie gospodarstwa, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 lit. a tiret drugie, rozumie się prowadzenie gospodarstwa osobiście, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenie kosztów i czerpanie korzyści w związku z jego prowadzeniem". Uznaje się, że osoba fizyczna prowadzi gospodarstwo osobiście, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie i podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia tego gospodarstwa (ust. 2).
Z kolei § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, iż "...beneficjent powinien: samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.
Zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, "w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 - zwrotowi podlega 100 % kwoty pomocy".
Podkreślił, że bezzwrotna premia finansowa przyznawana jest na inwestycje w gospodarstwie rolnym rozumianym jako grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częścią, urządzeniami i inwentarzem.
Skarżąca przejęła nieruchomości rolne umową darowizny oznaczone nr [...] o łącznej powierzchni użytków rolnych [...] ha. Powinna na tych gruntach samodzielnie prowadzić gospodarstwo rolne przez 5 lat od daty wypłaty pomocy finansowej. Na prowadzenie gospodarstwa składają się 2 przesłanki. Pierwsza to osobista praca w gospodarstwie rolnym, druga to osobiste podejmowanie wszelkich decyzji prowadzenia tego gospodarstwa.
Organ odwoławczy stwierdził, ze skarżąca osobiście nie pracowała zarówno w gospodarstwie jak i nim osobiście nie zarządzała w latach 2010 – 2013. Potwierdza to pozew A. S. skierowany w dniu [...] maja 2013 r. do Sądu Okręgowego [...]. Miejscem zamieszkania skarżącej była miejscowość [...], gdzie jej córka uczęszczała do przedszkola. Strona wraz ze swoją córką zamieszkiwała [...], tj. w miejscowości oddalonej od miejsca siedziby gospodarstwa blisko [...] km. Prezes ARiMR nie dał wiary, iż Strona cały czas zamieszkiwała w miejscu zameldowania, który jest adresem siedziby gospodarstwa ([...]), a tylko na okoliczność sprawy rozwodowej mieszkała z córką w [...]. Przedstawione dokumenty świadczą jedynie o wypełnianiu obowiązku administracyjnego, który z kolei nie musi się wiązać z faktycznym zamieszkiwaniem.
Organ wywiódł, że z załączonych pełnomocnictw wynika, iż to S. J. decyduje o wszystkich sprawach w gospodarstwie A. S. i to on samodzielnie kieruje gospodarstwem i podejmuje wszelkie decyzje z tym związane.
O czym świadczy oświadczenie skarżącej w piśmie procesowym "(...) jako kobieta bywam nierozsądna w sprawach finansowych wolę żeby mój ojciec "wydzielał" mi konkretne kwoty, co miesiąc. Jest to moja umowa z rodzicami". Organ uznał również, że przedłożona [...] świadczy o pracy skarżącej poza gospodarstwem rolnym. Nie przyjął aby zapłata podatku rolnego świadczyła o samodzielności pracy w gospodarstwie. Na brak samodzielności w prowadzeniu gospodarstwa wskazuje również fakt, iż poprzez zawieranie umów z innymi rolnikami zlecała prace polowe, sama nie korzystając z tego co zostało zebrane.
Zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, "pomoc podlega zwrotowi w całości łub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. W przedmiotowej sprawie jest to zwrot pomocy w całości.
W dniu 19 lutego 2015 r. A. S. złożyła za pośrednictwem Prezesa ARiMR skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję wymienionego organu z dnia [...] stycznia 2015 r. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1). naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
• art. 7 KPA, art. 77 §1 KPA w zw. z § 20 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2017 poprzez niepodjęcie wszelkich czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w celu wyjaśnienia czy zaistniały przesłanki zwrotu pomocy z tytułu naruszenia przez Skarżącą warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, na które przyznano pomoc w terminie 5 lat od dnia jej wypłaty, warunkujące wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności o której mowa w art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Obszarów w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438).
• art. 8 i 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20 dalej k.p.a.) poprzez uznanie za udowodnioną okoliczności nieprowadzenia przez Skarżącą gospodarstwa rolnego w postaci braku osobistej pracy w gospodarstwie oraz podejmowania wszelkich decyzji dotyczących prowadzenia tego gospodarstwa na podstawie dokumentów, z których fakt braku osobistej pracy i osobistego zarządzania gospodarstwem rolnym nie wynika i w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy udowodnienia ww. okoliczności, a jednocześnie dokonanie sprzecznej z zasadami logiki oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą poprzez uznanie, że fakt zawierania z rolnikami zlecenia prac polowych jest równoznaczne z brakiem samodzielności skarżącej w prowadzeniu gospodarstwa
• art. 138 § pkt. 1 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
2). naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia § 4 ust. 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, iż fakt nieprzerwanego miejsca zamieszkania na terenie gospodarstwa rolnego jest przesłanką spełnienia warunku samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, podczas gdy ustawodawca, jako warunki samodzielnego prowadzenia gospodarstwa wskazał jedynie konieczność osobistego jej prowadzenia tj. pracy w tym gospodarstwie, na własny rachunek i we własnym imieniu, ponoszenia kosztów i czerpania korzyści oraz podejmowania decyzji związanych z jej prowadzeniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi przesłankami sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Przede wszystkim z ustaleń organu nie wynika jakiego rodzaju gospodarstwa rolnego skarżąca jest właścicielką. Jaki jest profil tego gospodarstwa i jakie prace rolne produkcyjne bądź hodowlane są wymagane do jego utrzymania w dobrej kulturze rolnej.
Analiza akt nie wykazuje co w tym gospodarstwie jest uprawiane, produkowane. Jakie czynności i w jakim zakresie trzeba w nim wykonywać. Czy zakres, rozmiar i częstotliwość prac rolnych lub hodowlanych wymaga stałej obecności w gospodarstwie, czy też są to prace krótkotrwałe, sezonowe, wymagające okresowej bytności na miejscu. Ustalenie tych okoliczności w sprawie jest niezwykle istotne, stanowiące punkt wyjściowy do oceny przesłanki prowadzenie gospodarstwa rolnego przez skarżąca w rozumieniu przepisów obowiązujących przy realizacji zobowiązań wynikających z uzyskanego dofinansowania w działaniu "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Prawidłowo ustalony przeciętny zakres tych prac będzie podstawą do dalszych ustaleń co do czasu koniecznego na ich wykonanie, co do terminu ich wykonania oraz co do konieczności codziennego przebywania rolniczki w tym gospodarstwie.
Jest to istota sporu w tej sprawie. Istota, która została pominięta przez organ mimo, że w podnoszonych w toku postępowania administracyjnego zarzutach skarżącej ten element występował. Skarżąca podnosiła okoliczności, z których można jedynie wnioskować, nie mając pewności, że są to użytki zielone wymagającego dwukrotnego koszenia oraz tereny chronione, które nie wymagają od niej codziennej bytności w gospodarstwie. Organ dysponuje narzędziami, które pozwalają mu to sprawdzić.
Podnieść należy, że drugą nieprawidłowością organu jest przyjęcie w poczet materiału dowodowego dowodów, co do których zachodzą bardzo poważne wątpliwości czy mogą one być przyjęte w poczet materiału dowodowego oraz czy mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych organu. Uwaga ta odnosi się do dokumentów przyjętych przez organ, a przedstawionych przez A. B., informującą organ o podejrzeniu wyłudzenia przez A. S. pomocy finansowej. Dokumentami tymi są w szczególności odpis pozwu rozwodowego skarżącej z częściowym uzasadnieniem, odpisy pism procesowych z tegoż postępowania z częściowym uzasadnieniem, odpis częściowy protokołu sądowej rozprawy rozwodowej, odpis postanowienia sądu procedującego w przedmiocie rozwodu czy odpis prywatnego dokumentu medycznego skarżącej, a także dokumenty bankowe, przy czym wszystkie dokumenty zawierają pełne dane osobowe. Przedkładająca te dokumenty A. B. nie jest ich adresatem, nie jest podmiotem, który w jakikolwiek sposób jest w nich wymieniony. W pismach informacyjnych nie przedstawia się jako działający [...]. Złożenie organowi tych dokumentów stanowi o ich upublicznieniu. Sąd nie ma wątpliwości, że działanie A.B. ma charakter publiczny. Okoliczność, że A. B. informuje organ o swojej wiedzy, co do działań skarżącej jest zdarzeniem samodzielnym ale nieusprawiedliwiającym upublicznianie dokumentów chronionych prawem, gdzie zachodzi podejrzenie co do pozaprawnego, karalnego wejścia w ich posiadanie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 427 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 j.t. ze zm.), posiedzenia sądu orzekającego w sprawach małżeńskich, a więc w sprawach rozwodowych, odbywają się przy drzwiach zamkniętych, chyba, że obie strony żądają publicznego rozpoznania sprawy, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności. Zatem ustawową zasadą jest niejawność tego postępowania. Zasada ta jest chroniona art. 241 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz. U. nr. 88 poz. 553 ze zm.), umieszczonym w rozdziale przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, stanowiącym, że kto rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Ponadto przyjmuje się, że akta sądowe są zbiorem danych osobowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, chronione jej zapisami. Podobnie dokumenty bankowe czy medyczne.
W świetle obecnej regulacji prawnej z art. 168a ustawy z 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr. 89, poz. 555 ze zm.), dodanego nowelą z dnia 27 września 2013 r., niedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 § 1 Kodeksu karnego (przestępstwo).
Dowody tak zdobyte nie powinny również stanowić środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W przedmiotowej sprawie organ bezkrytycznie przyjął powyższe dokumenty w poczet materiału dowodowego i oparł na nich ustalenia faktyczne. W warunkach ww. wymienionych organ powinien powziąć wątpliwość co do charakteru posiadania tych dokumentów przez przedstawiająca ją osobę i okoliczność tę zgłosić organom do tego powołanym celem jej sprawdzenia. Sam natomiast mając informację co do zachowania skarżącej, będącą samodzielnym zdarzeniem, oderwanym od przedstawianych dokumentów, powinien poszukać dowodów na prawdziwość lub nieprawdziwość twierdzeń.
W tych warunkach sąd uznał, że organ naruszył przepis art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania sądu.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. O kosztach postepowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Treść orzeczenia pochodzi z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (nsa.gov.pl).