Doręczenia w razie ustanowienia pełnomocnika procesowego lub osoby upoważnionej do odbioru pism (art. 133 § 3 k.p.c.)

Doręczenia pism pełnomocnikom Sposoby doręczeń (art. 133 k.p.c.)

Literalne wskazanie w art. 130[1a] § 3 k.p.c.(art. 130[2] k.p.c., że może uczynić to sama strona nie stanowi zatem podstawy do uznania, że zarządzenie o zwrocie doręcza się stronie, jeżeli reprezentuje ją pełnomocnik.

Przepisy o doręczeniach mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Doręczenie pisma stronie, a nie jej pełnomocnikowi lub osobie upoważnionej do  odbioru pism jest bezskutecznie (zob. min. postanowienia SN: z dnia 14 grudnia 1972 r., III CRN 324/72 oraz z dnia 4 kwietnia 2017 r., II PZ 2/17). Odstępstwo od tej - wywołującej doniosłe skutki procesowe - zasady wymaga jednoznacznej i  stanowczej regulacji, a takiej art. 130[1a] k.p.c. nie zawiera. Nie ma racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby wprowadzenie w postępowaniu walidacyjnym - przewidzianym w tym przepisie - wyjątku od zasady określonej w art. 133 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. 

Na gruncie art. 130[2] § 2 k.p.c., który przewiduje możliwość usunięcia braku fiskalnego pisma procesowego przez uiszczenie stosownej opłaty - podobnie, jak braku formalnego pisma stosownie do art. 130[1a] § 3 - przez samą stronę, przyjmuje się, że w przypadku, kiedy reprezentuje ją pełnomocnik procesowy, to jemu należy doręczać wszelkie pisma procesowe, a więc również zarządzenie o zwrocie. Dla wywołania przez pismo skutku od daty jego pierwotnego wniesienia nie ma znaczenia, czy braki na podstawie art. 130[1a] § 3 k.p.c.(art. 130[2] k.p.c.) uzupełnia strona, czy też pełnomocnik; literalne wskazanie w tych przepisach, że może uczynić to sama strona nie stanowi zatem podstawy do uznania, że zarządzenie o zwrocie doręcza się stronie, jeżeli reprezentuje ją pełnomocnik.

Uchwała SN z dnia 29 października 2021 r., III CZP 60/20

Standard: 55723 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom. Powołany przepis przesądza zatem, że adresatem doręczenia jest - w wypadku jego ustanowienia - pełnomocnik procesowy lub osoba upoważniona do odbioru pism, a nie strona lub inny podmiot reprezentowany przez pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism.

Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenie uważa się za skuteczne tylko wtedy, gdy zostało skierowane do tych osób; doręczenie stronie, a nie pełnomocnikowi, jest zaś bezskuteczne (por. wyroki SN: z dnia 16 października 1972 r., III CRN 236/72; z dnia 30 października 1998 r., III CKN 666/97; z dnia 16 listopada 2004 r., I PK 36/04 oraz postanowienia SN: z dnia 8 maja 1974 r., II CR 163/74; z dnia 11 października 2005 r., V CZ 112/05; z dnia 17 lipca 2009 r., IV CZ 50/09).

Wyrok SN z dnia 4 lipca 2018 r., I UK 179/17

Standard: 16020 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Przedmiotem art. 133 § 3 k.p.c.tej regulacji nie jest kwestia, jak i gdzie należy doręczać pisma pełnomocnikowi procesowemu lub osobie upoważnionej do odbioru pism, przyjmuje się, że gdy pełnomocnikiem procesowym lub osobą upoważnioną do odbioru pism jest osoba fizyczna, miejsce dokonania doręczenia określa się z zastosowaniem m.in. art. 135 § 1 bądź § 2 k.p.c. W grę wchodzi zarówno doręczenie właściwe, jak i zastępcze, zgodnie z art. 138 § 1 lub 2, a także doręczenie na podstawie art. 139 § 1 i 2 (por. uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94 oraz postanowienia z dnia 15 września 2004 r., III CZ 64/04 i z dnia 13 grudnia 2006 r., II CZ 108/06).

Wyrok SN z dnia 16 marca 2018 r., IV CSK 113/17

Standard: 38221 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady, pisma sądowe powinny być doręczane przez sąd pełnomocnikowi procesowemu ustanowionemu przez stronę. Jedynie w przypadku wyraźnego oświadczenia strony albo działającego w jej imieniu pełnomocnika procesowego bądź jego zastępcy (pełnomocnika substytucyjnego) o tym by pisma doręczać pełnomocnikowi substytucyjnemu, sąd powinien dokonywać doręczeń temu właśnie pełnomocnikowi.

Z treści art. 133 § 3 k.p.c. nie wynika zasada, że w przypadku, gdy w sprawie za stronę działa kilku pełnomocników procesowych, doręczenia powinny być dokonywane do tego z nich, który składa w sprawie pisma procesowe. W takim wypadku doręczenia powinny być dokonywane tylko jednemu wskazanemu przez stronę pełnomocnikowi. W przeciwnym wypadku doręczenie pisma sądowego jednemu z ustanowionych pełnomocników procesowych strony jest skuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2008 r., I CZ 100/08

Wyrok SN z dnia 1 marca 2018 r., I PK 330/16

Standard: 38222 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny, a dyspozycja art. 133 § 3 k.p.c. wiąże sąd i strony (por. m.in. postanowienia SN z dnia 8 maja 1935 r., CII. 127/35, z dnia 8 września 1993 r., III CRN 30/93, z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1373/00, z dnia 15 kwietnia 2005 r., I CZ 20/05 i z dnia 15 listopada 2006 r., V CZ 77/06).

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika procesowego, to - stosownie do art. 133 § 3 k.p.c. - jemu doręcza się wyrok zaoczny na podstawie art. 343 k.p.c.

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika procesowego, doręczenia wyroku zaocznego należy dokonać pełnomocnikowi (art. 343 w związku z art. 133 § 3 k.p.c.).

 Uchwała SN z dnia 16 kwietnia 2010 r., III CZP 21/10

Standard: 53741 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

W razie zgłoszenia przez stronę wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem "celem wniesienia kasacji" oraz wniosku o ustanowienie adwokata, odpis tego wyroku sąd doręcza ustanowionemu pełnomocnikowi.

Postanowienie SN z dnia 11 października 2005 r., V CZ 112/05

Standard: 54907 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Doręczenie pisma procesowego samej stronie, a nie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, jest naruszeniem przepisów postępowania (art. 133 § 3 k.p.c.), którego wpływ na wynik sprawy i znaczenie dla możności obrony przez stronę jej praw, należy oceniać z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku.

Ocena w tym zakresie wymaga indywidualizacji. Dokonując jej należy uwzględnić zwłaszcza rodzaj pisma wadliwie doręczonego i rodzaj czynności procesowej, której ono dotyczy. Inne będą konsekwencje doręczenia bezpośrednio stronie np. wyroku z uzasadnieniem (od którego biegnie termin do jego zaskarżenia - apelacją, kasacją), inne - doręczenia jej zawiadomienia o rozprawie.

W przypadku pisma wzywającego do przesłania określonych informacji konieczne jest nadto uwzględnienie przedmiotu żądanych informacji, zaawansowania rozpoznania sprawy, stadium postępowania dowodowego, stopnia wyjaśnienia okoliczności spornych. Dopiero taka analiza wszelkich okoliczności każdego konkretnego przypadku pozwoli na prawidłowe ustalenie rzeczywistego znaczenia uchybienia proceduralnego dla możności obrony przez stronę swych praw.

Wyrok SN z dnia 16 listopada 2004 r., I PK 36/04

Standard: 26628 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo pracy

Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 listopada 1975 r., III PR 117/75 żaden  przepis nie wymaga od sądu – po ustanowieniu adwokata (radcy prawnego) – ponownego doręczenia temu adwokatowi (radcy prawnemu) odpisów zaskarżalnych orzeczeń, jeżeli wcześniejsze doręczenie orzeczenia samej stronie było skuteczne. Uwagi te zachowują w pełni aktualność także w sytuacji, gdy właściwa rada adwokacka lub okręgowa izba radców prawnych wyznacza innego adwokata lub radcę prawnego na podstawie art. 117 § 1 zdanie piąte k.p.c. Takie wyznaczenie, uzasadnione potrzebą podjęcia czynności poza siedzibą sądu orzekającego, odbywa się bez udziału sądu i jest następstwem – na wniosek ustanowionego adwokata (radcy prawnego) – współdziałania właściwych jednostek korporacyjnych. Ma zatem charakter zastępstwa procesowego, a nie ustanowienia nowego pełnomocnika w miejsce dotychczasowego.

Postanowienie SN z dnia 5 kwietnia 2001 r., IV CZ 134/00

Standard: 52555 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Ustanowienie pełnomocnika procesowego (podobnie, jak i osoby upoważnionej do odbioru pism) wyłącza - zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. - w zasadzie stosowanie doręczeń bezpośrednich w myśl art. 133 § 1 i 2 k.p.c. Oznacza to, że jeśli pełnomocnik wskazał adres dla doręczeń odmienny od siedziby przedsiębiorcy - jego mocodawcy, to bezskuteczne jest doręczenie dokonane bezpośrednio w siedzibie przedsiębiorcy. Wszakże w sytuacji, gdy pełnomocnik nie wskazał odmiennego od siedziby przedsiębiorcy (mocodawcy) adresu dla doręczeń, to oczywiście doręczenia należy dokonać pełnomocnikowi pod tym adresem.

W razie niemożności doręczenia pisma sądowego pełnomocnikowi przedsiębiorcy pod wskazanym adresem siedziby przedsiębiorcy, skuteczne jest doręczenie tego pisma do rąk osoby wchodzącej w skład organu uprawnionego do reprezentowania przedsiębiorcy lub pracownika przedsiębiorcy upoważnionego do odbioru pism sądowych.

Postanowienie SN z dnia 9 lutego 1999 r., I CKN 414/98

Standard: 28576 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Artykuł 133 § 2 k.p.c. nie ma zastosowania do doręczenia pisma sądowego adwokatowi wykonującemu zawód indywidualnie. Doręczenie takie następuje w trybie art. 133 § 1 k.p.c., z uwzględnieniem przepisów art. 135, 138 § 1 i 2 oraz art. 139 k.p.c.

Przepisy art. 131-142 k.p.c., przewidują dwa sposoby doręczania pism sądowych, w zależności od tego, czy stroną jest osoba fizyczna, czy też stroną jest osoba prawna albo organizacja, która nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność sądową. W pierwszym wypadku, gdy adresatem jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej, jej przedstawicielowi ustawowemu (art. 133 § 1 k.p.c.). W drugim wypadku, gdy adresatem jest osoba prawna lub organizacja, która nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność sądową, doręczenia dokonuje się organowi uprawnionemu do reprezentowania jej przed sądem lub do rąk upoważnionego do odbioru pism pracownika (art. 133 § 2 k.p.c. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują natomiast żadnego odrębnego trybu doręczania pism sądowych adwokatom. 

Doręczenia pism sądowych zespołom adwokackim dokonywane są w trybie art. 133 § 2 k.p.c. Jest to jednak zrozumiałe w sytuacji, gdy zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124 ze zm.) zespoły adwokackie mają osobowość prawną. Zespołom tym pisma sądowe są doręczane do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism, jak to przewiduje zdanie ostatnie art. 133 § 2 k.p.c. Jednakże adwokat wykonujący zawód indywidualnie, na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 4 ust. 3 cytowanego wyżej Prawa o adwokaturze, nie jest osobą prawną i nie może też być uznany za organizację w rozumieniu art. 133 § 2 k.p.c. Przepis ten nie mógłby być stosowany do niego również w drodze analogii, skoro bowiem istnieje drugi tryb doręczeń, przewidziany w art. 133 § 1 i nast. k.p.c., nie istnieje luka w prawie, która by uzasadniała stosowanie takiej analogii. Powoływany przez Sąd Wojewódzki przepis art. 37 Prawa o adwokaturze przewiduje odpowiednie stosowanie do adwokatów wykonujących zawód indywidualnie przepisów o zespołach adwokackich, ale tylko zawartych w dziale II tego Prawa. Podnoszony przez Sąd Wojewódzki "zbliżony charakter działalności" zespołu adwokackiego i adwokata wykonującego zawód indywidualnie nie może przesądzić trybu dokonywania doręczeń pism sądowych.

Uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94

Standard: 34882 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Stosownie do art. 133 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. - także wezwanie do uiszczenia wpisu należnego od rewizji wniesionej przez pozwanego należało doręczyć jego pełnomocnikowi procesowemu. Obowiązku tego - choć tak błędnie przyjmują w praktyce niektóre sądy - nie uchylało złożenie rewizji przez pozwanego, a nie jego pełnomocnika. Równocześnie bowiem nie wypowiedział on udzielonego pełnomocnictwa procesowego. Podzielić trzeba zatem pogląd wyrażony w uzasadnieniu powołanej w rewizji nadzwyczajnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1981 r. IV PZP 3/81, że wprawdzie nie narusza prawa praktyka stosowana w niektórych sądach równoczesnego kierowania wezwań do uiszczenia opłat sądowych i do samej strony i do jej pełnomocnika, jednakże nie może to mieć wpływu na liczenie biegu terminu od daty doręczenia wezwania pełnomocnikowi, a nie stronie.

Postanowienie SN z dnia 11 stycznia 1994 r., I CRN 209/93

Standard: 34859 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego o doręczeniu mają charakter obligatoryjny, który wyłącza swobodną dyspozycję stron w zakresie sposobu doręczania pism sądowych. Dyspozycja art. 133 § 3 zd. 1 k.p.c. wiąże zarówno sąd, jak też same strony, które jedynie poprzez cofnięcie pełnomocnictwa lub jego ograniczenie albo upoważnienia określonej osoby do odbioru pism mogą uniknąć doręczenia przez sąd pisma do rąk osób w tym przepisie wymienionych.

Żądanie pełnomocnika procesowego, aby sąd doręczył wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej samej stronie, nie jest zatem czynnością procesową, do której umocowanie opiera się na ogólnym pełnomocnictwie procesowym. Pełnomocnik procesowy, który z mocy art. 91 k.p.c. upoważniony jest m.in. do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie może skutecznie procesowo ograniczyć zakresu swojego umocowania (chyba że ze skutkiem prawnym wypowie pełnomocnictwo wobec mocodawcy, tracąc przymiot pełnomocnika) poprzez uchylenie się od obowiązku przyjęcia pisma sądowego. Dlatego też przewodniczący nie mógł uwzględnić "prośby" radcy prawnego, pełnomocnika strony pozwanej, o doręczenie wprost pozwanemu wezwania do "usunięcia braku opłaty sądowej", jeżeli w prawidłowym działaniu chciał uzyskać skutek procesowy w postaci zapoczątkowania biegu terminu przewidzianego art. 16 ust. 1 u.o.k.s. Przepisy o doręczeniu gwarantują interesowi procesowemu obydwu stron określony porządek czynności, którego przestrzeganie wprowadza stabilność w istotnym zakresie, dotykającym m.in. sprawy terminowości czynności procesowych podejmowanych przez strony, a w konsekwencji także ich skuteczności procesowej. Ta sfera procesu nie może zatem podlegać dowolnemu uznaniu strony. Obowiązana jest ona dostosować swoje działanie do ustawowo ustalonych sposobów doręczania pism sądowych.

Wyrażone stanowisko zgodne jest z dotychczasową judykaturą Sądu Najwyższego (por. uchwałę SN z dnia 23 listopada 1981 r. IV PZP 3/81), od której odstąpienia nie ma uzasadnionych powodów.

Postanowienie SN z dnia 8 września 1993 r., III CRN 30/93

Standard: 34852 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Żaden przepis obowiązującego prawa nie wymaga od sądu - po ustanowieniu adwokata - ponownego doręczenia temu adwokatowi odpisów zaskarżalnych orzeczeń, jeżeli wcześniejsze doręczenie orzeczenia stronie było skuteczne.

Postanowienie SN z dnia 26 listopada 1975 r., III PR 117/75

Standard: 52554 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Nie stanowi uchybienia procesowego przesłuchanie na rozprawie świadków pod nieobecność strony, która zgłosiła ten dowód, jeżeli jest ona reprezentowana przez obecnego na rozprawie pełnomocnika. Pełnomocnictwo procesowe bowiem obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich czynności łączących się z prowadzeniem sprawy (art. 91 pkt 1 k.p.c.). Nie ma zatem znaczenia w sprawie kwestia, czy wbrew życzeniu powoda jego pełnomocnik procesowy nie powiadomił go o terminie rozprawy, na której nastąpiło przesłuchanie świadków. Sąd zaś nie ma obowiązku powiadomienia o terminie rozprawy strony działającej przez przedstawiciela procesowego.

Wyrok SN z dnia 24 marca 1975 r., I PR 28/75

Standard: 30905 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Jeżeli strona (uczestnik postępowania) reprezentowana przez pełnomocnika sama zgłasza wniosek o uzasadnienie i doręczenie jej odpisu uzasadnionego orzeczenia lub o doręczenie jej odpisu orzeczenia uzasadniającego i doręczonego z urzędu i sąd ten wniosek uwzględnia, to doręczenie wprost stronie zgodnie z jej żądaniem, jako prawnie skuteczne i nie naruszające art. 133 § 2 k.p.c., wyłącza doręczenie pełnomocnikowi. Termin do zaskarżenia liczy się wówczas od daty doręczenia stronie, choćby środek odwoławczy wnosił jej pełnomocnik.

Postanowienie SN z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 124/67

Standard: 29735 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu akceptujesz politykę prywatności i cookies.