Instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości wspólnej
Czynności prawne zwykłego zarządu i przekraczające zakres zwykłego zarządu (art. 199 i art. 201 k.c.)
Instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich.
Ogólnie można powiedzieć, że do czynności zwykłego zarządu zalicza się wszelkie czynności, mające na celu utrzymanie rzeczy w dotychczasowym stanie oraz zarządzanie nią dla umożliwienia korzystania z niej i pobierania pożytków. Nie ma jednak ustawowej definicji czynności zwykłego zarządu. Niemożliwe jest także ich wyczerpujące skatalogowanie.
W uzasadnieniu uchwały (7) SN z 25.3.1994 r. wskazano, że zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych, wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu. Mając na uwadze, że w obecnych czasach, kanalizacja należy do urządzeń niezbędnych dla zaspokojenia potrzeb zupełnie elementarnych, można uznać, że jej instalowanie na nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny, mieści się w ramach czynności zwykłego zarządu.
Zgodzić się trzeba, że na ogół inwestycje, które mają na celu zwiększenie użyteczności innej nieruchomości, przekraczają zakres zwykłego zarządu. Jednakowoż, nie dotyczy to sytuacji, gdy wyłącznym przeznaczeniem nieruchomości jest uzyskanie przez jej właścicieli możliwości korzystania z innych nieruchomości, a tak właśnie jest w stanie faktycznym tej sprawy.
Wspólna nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie jako droga dojazdowa do innych ich nieruchomości. Przeprowadzenie przez wspólną nieruchomość instalacji kanalizacyjnej, pozostaje w zgodzie z jej służebnym charakterem, dlatego jako mieszczące się w ramach służebnego prze znaczenia nieruchomości, może być uznane za czynność zwykłego zarządu.
Dla oceny czy zamierzona przez wnioskodawców inwestycja nie przekracza granic zwykłego zarządu, nie jest bez znaczenia, że z poczynionych przez sąd I instancji ustaleń faktycznych wynika, że użyteczność wspólnej nieruchomości jako drogi, pogorszy się tylko przejściowo, na czas wykonywania na niej prac, a po wykonaniu prac, przywrócony zostanie stan poprzedni drogi.
Uchwała SN z dnia 19 kwietnia 2002 r., III CZP 18/02
Standard: 14823 (pełna treść orzeczenia)