Ciężki uszczerbek na zdrowiu z 156 § 1 k.k a ciężkie uszkodzenie ciała lub ciężki rozstrój zdrowia z k.k. z 1969 r.
Ciężki uszczerbek na zdrowiu (art. 156 k.k.)
Za ciężki uszczerbek na zdrowiu należy rozumieć, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., ciężką chorobę nieuleczalną oraz długotrwałą chorobę realnie zagrażającą życiu. W stosunku do tego skutku, stanowiącego znamię typu czynu zabronionego, art. 156 § 1 pkt 2 różni się istotnie w porównaniu z regulacją zawartą w art. 155 § 1 pkt 2 k.k. z 1969 r. W art. 155 § 1 pkt 2 k.k. występowały samodzielnie, jako skutki decydujące o dokonaniu przestępstwa, dwie odmiany ciężkich chorób: ciężka choroba nieuleczalna oraz ciężka choroba długotrwała. Trzecią kategorią była choroba zazwyczaj zagrażająca życiu. ... Wprowadzona zmiana powoduje, że dezaktualizuje się w dużym stopniu orzecznictwo dotyczące tych znamion. W szczególności inaczej musi być interpretowane znamię długotrwałości choroby.
Długotrwała choroba realnie zagrażająca życiu oznacza, że realne zagrożenie dla życia nie było przelotne, lecz utrzymywało się przez dłuższy czas. Nie można jednak twierdzić, że chodzi tu o okres 6 miesięcy, jak interpretował SN długotrwałość choroby na gruncie art. 155 § 1 pkt 2 k.k. z 1969 r. .
Na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.k. długotrwałość może być rozumiana nawet jako okres kilkudniowy, w którym występowało realne zagrożenie dla życia, tzn. miało miejsce poważne zaburzenie podstawowych czynności układów narządów istotnych dla utrzymania życia, a więc np. ośrodkowego układu nerwowego, układu oddechowego lub krążenia, z powodu, których zaburzeń w każdej chwili można się spodziewać zahamowania czynności tych układów i zgonu”.
Wyrok SO w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2017 r., III K 273/16
Standard: 39300 (pełna treść orzeczenia)
Kodeks karny z 1997 r., w przeciwieństwie do kodeksu karnego z 1969 r. (art. 155), nie posługuje się wyrażeniem „ciężkie uszkodzenie ciała”. Niemniej jednak z punktu widzenia tak wykładni językowej jak i wykładni historycznej można powiedzieć, że „ciężki uszczerbek na zdrowiu”, o jakim mowa w art. 156 § 1 k.k. to pojęcie zbliżone znaczeniowo do „ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia” (lub nawet synonim tego terminu), jakie istniało w licznych przepisach k.k. z 1969 r. Zauważa się nadto, że wymienione szczegółowo w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. skutki tego przestępstwa – uwzględniając pewne różnice redakcyjne i merytoryczne – są w zasadzie odpowiednikami skutków wymienionych w art. 155 § 1 pkt 1 i 2 k.k. z 1969 r., a które, co nie budziło żadnych wątpliwości – określane były zbiorczym terminem „ciężkie uszkodzenie ciała lub ciężki rozstrój zdrowia”, a uzasadnieniem tego była m.in. wykładnia art. 155 § 2 k.k. z 1969 r., w którym zawarty był dosłownie ten zwrot, odnoszący się do niektórych skutków wymienionych szczegółowo w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.k. (por. B. Michalski [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom I, Warszawa 2004, s. 294; System prawa karnego. O przestępstwach w szczególności. Dzieło zbiorowe pod redakcją J. Andrejewa, L. Kubickiego. J. Waszczyńskiego, 1985, s. 430 – 441). Stwierdzić też wypada, że owa dokonana w kodeksie karnym z 1997 r. – w stosunku do kodeksu poprzednio obowiązującego – zmiana w określeniu skutków tego typu przestępstw z „ciężkiego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia” (art. 155 k.k. z 1969 r.), na „ciężki uszczerbek na zdrowiu” (art. 156 k.k. z 1997 r.) była spowodowana li tylko chęcią użycia określenia bardziej jednoznacznego, aniżeli poprzedni termin „uszkodzenia ciała”. Niekwestionowane wciąż pozostaje to, iż „uszczerbek na zdrowiu” obejmuje uszkodzenie ciała (naruszenie ciągłości tkanek)” (por. A. Marek – Prawo karne, 2 wydanie, s. 448; Uzasadnienie rządowego projektu kodeksu karnego, Warszawa 1997, s. 186).
W języku polskim słowa: „uszczerbek” i „uszkodzenie” są bowiem niewątpliwie używane zamiennie, i określają – co do jednego z przyjmowanych ich znaczeń – w istocie to samo (por. Etymologiczny słownik języka polskiego pod red. M. Bańki, PWN 2000, s. 941 – 942; Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. St. Dubisza, PWN 2003, s. 1040 – 1041; J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiecki, Słownik języka polskiego, t. VII, PIW 1953 przedruk z 1919 r., s. 388 – 389; S. B. Linde – Słownik języka polskiego, t. VI, PIW 1951 przedruk z 1860 r., s. 185, 187).
Postanowienie SN z dnia 28 lipca 2010 r., II KK 271/09
Standard: 14000 (pełna treść orzeczenia)