Pojęcie lokatora (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l.)
Słownik pojęć ustawowych (art. 2 u.o.p.l)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Osoba korzystająca z lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia, zawartej z najemcą lokalu bez zgody wynajmującego wymaganej w art. 688[2] k.c., jest lokatorem w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.).
Wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.l. ma już bogatą historię w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 4 października 2002 r. (III CZP 60/02), podkreślając szerokie ujęcie hipotezy art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.l. Sąd ten wskazał, że status lokatora wynikający z innego tytułu prawnego niż najem przysługuje osobom korzystającym z lokalu na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.
W uchwale z dnia 23 września 2004 r. (III CZP 50/04) i w wyroku z dnia 26 lipca 2004 r. (V CA 1/04,) potwierdzono taki status uprawnionego z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W wyrokach z dnia 22 kwietnia 2005 r. (II CK 655/04) i z dnia 24 października 2002 r., I CKN 1074/00) za lokatora uznano osobę biorącą lokal w użyczenie na podstawie umowy z jego właścicielem. Z kolei w uchwale z dnia 23 lipca 2004 r. (III CZP 31/04) za lokatora uznany został podnajemca. Za lokatora uważany jest także członek rodziny, czy i domownik właściciela lokalu (np. uchwala z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZP 109/10).
Natomiast przymiotu lokatora Sąd Najwyższy nie stwierdził w wypadku osób, które nigdy nie dysponowały tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, w szczególności zaś osób, które objęły go samowolnie (por.m.in. uchwała (7) SN z dnia 20 maja 2005 r., III CZP 6/05; uchwały SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III CZP 28/01 i III CZP 35/01, z dnia 4 października 2002 r., III CZP 60/02, z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 66/01, z dnia 13 czerwca 2003 r., III CZP 36/03 i III CZP 40/03, z dnia 23 września 2004 r., III CZP 50/04; czy wyroki SN z dnia 22 kwietnia 2005 r., II CK 655/04, z dnia 21 marca 2006 r., IV CSK 185/05 i z dnia 14 lutego 2008 r., II CSK 484/07)
Wymienione orzeczenia potwierdzają słuszność stanowiska, że zakres pojęcia lokatora jest szeroki i liberalny, a także, że obejmuje nie tylko osoby wywodzące swoje prawa do Iokalu wprost od jego właściciela, lecz także tych, których uzyskali prawo do korzystania z lokalu od jego najemcy lub innego uprawnionego do dysponowania nim.
Status biorącego lokal mieszkalny w użyczenie od jego najemcy co do zasady nie wyklucza więc możliwości uznają biorącego w użyczenie z grona lokatorów.
Uchwała SN z dnia 15 listopada 2018 r., III CZP 49/18
Standard: 25957 (pełna treść orzeczenia)
Lokatorem w rozumieniu omawianej ustawy jest osoba używająca lokalu mieszkalnego na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego, z wyłączeniem prawa własności. Oznacza to, że poza zakresem pojęcia „lokator" pozostają dwie grupy osób.
Pierwszą z nich stanowią osoby używające lokalu ze względu na służące im prawo własności do nieruchomości, tzn. prawo własności budynku, w którym znajduje się lokal, także wówczas, gdy budynek posadowiony jest na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, albo odrębna własność lokalu.
Do drugiej grupy osób niebędących lokatorami należą osoby używające lokalu bez tytułu prawnego.
Wszystkie inne osoby używające lokalu na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego są lokatorami w świetle przepisów omawianej ustawy (patrz: wyrok SN z dnia 26 lipca 2004 r., V CA 1/2004).
Wyłączenie tych dwóch grup osób z grona podmiotów objętych działaniem ustawy o ochronie praw lokatorów (…), jako wyjątek od ogólnie przyjętej przez ustawodawcę reguły, że lokatorem jest każdy używający lokalu mieszkalnego, podlega wykładni zawężającej. Gdyby przy tym wskazać wszystkie tytułu prawne przesądzające o byciu lokatorem należałoby wymienić najem, podnajem, dożywocie, użyczenie, służebność osobistą, użytkowanie lokalu (jako odrębnego przedmiotu prawa własności), użytkowanie nieruchomości z ograniczeniem do korzystania z danego lokalu, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Ponadto za lokatorów uważa się osoby wywodzące swój tytuł prawny do korzystania z lokalu od tytułu innego lokatora.
Wyrok SA w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2017 r., I ACa 1088/16
Standard: 27684 (pełna treść orzeczenia)
Standard: 9465
Standard: 12974
Standard: 9712
Standard: 9715
Standard: 9713
Standard: 9714
Standard: 9716
Standard: 9718
Standard: 68945
Standard: 53827