Jurysdykcja w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej
Postępowanie pojednawcze (art. 185 k.p.c.) Jurysdykcja ogólna sądów polskich w trybie procesu (art. 1103 k.p.c.)
Przepisy o jurysdykcji krajowej mają zastosowanie w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej (uchwała SN z 28.03.2014r., IIICZP 3/14).
Jurysdykcja krajowa jest ogólną przesłanką dopuszczalności sądowych postępowań cywilnych, niezależnie od ich rodzaju, a zatem powinna dotyczyć także postępowania pojednawczego.
Ważność postępowania pojednawczego zależy od stwierdzenia przesłanki procesowej pozytywnej – jurysdykcji krajowej sądu polskiego.
Dla oceny, czy możliwe jest złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przeciwko podmiotowi niemającemu miejsca zamieszkania (siedziby) w Polsce, istotna jest przede wszystkim indywidualizacja ocen. Nie można tu generalizować, iż w każdym przypadku postępowania pojednawczego możliwe jest zawezwanie do próby ugodowej przeciwnika niemającego miejsca zamieszkania lub siedziby w Polsce. Kwestię tę w każdej sprawie należy rozpatrywać indywidualnie.
W sytuacji gdy zachodziłaby jurysdykcja krajowa w ramach postępowania procesowego rozpoznawczego, wniosek taki mógłby być złożony, natomiast w przypadku braku jurysdykcji krajowej w procesie w danej sprawie, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej byłoby wykluczone. Oznacza to, że jeśli w danej sprawie można złożyć pozew przeciwko „zagranicznemu podmiotowi” przed polskim sądem, to również można w tej samej sprawie przeciwko temu samemu podmiotowi wystąpić przed polskim sądem z wnioskiem w postępowaniu pojednawczym. Jurysdykcja krajowa badana jest w oparciu o przepisy obowiązujące w przypadku postępowania procesowego. Można więc rzec, że jurysdykcja krajowa w sprawach procesowych rozpoznawczych o te same prawa i obowiązki rozciąga się na postępowanie pojednawcze.
Odrębną kwestią jest ustalenie, w oparciu o jakie konkretnie przepisy w tej pierwszej kategorii spraw rozstrzygamy, czy mamy do czynienia z jurysdykcją sądów polskich, czy też brak jest takiej jurysdykcji. Wynik tego badania należy następnie przenieść na ocenę jurysdykcji w postępowaniu pojednawczym wywołanym próbą ugodową.
Postanowienie SO w Gdańsku z dnia 27 marca 2017 r., XVI Cz 249/17
Standard: 9146 (pełna treść orzeczenia)