Wydatki związane z oskarżeniem, o których mowa w art. 630 k.p.k
Ponoszenie wydatków w części uniewinniającej lub umarzającej (art. 630 k.p.k.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Wydatki związane z oskarżeniem, o których mowa w art. 630 k.p.k., to także wydatki poniesione przez oskarżonego w związku z ustanowieniem w sprawie jednego obrońcy z wyboru. W wypadku częściowego uniewinnienia oskarżonego lub częściowego umorzenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania może on zatem domagać się od Skarbu Państwa w tej części zwrotu tych kosztów.” (tak: uchwała SN z dnia 28 stycznia 2016 r. I KZP 16/15).
Zważywszy na proporcje pomiędzy złożonością zarzutu od którego oskarżony został prawomocnie uniewinniony, a drugim z postawionych mu zarzutów i wynikającym z tego tytułu nakładem pracy włożonym przez obrońcę oraz długotrwałością postępowania, Sąd Apelacyjny uznał, iż w związku z uniewinnieniem oskarżonego od najpoważniejszego z nich, zwrot wydatków ustalony według zasad słuszności, winien objąć 80 % sumy, którą należałoby zasądzić na rzecz oskarżonego w przypadku całkowitego uniewinnienia.
Wyrok SA w Katowicach z dnia 1 grudnia 2016 r., II AKa 375/16
Standard: 71848 (pełna treść orzeczenia)
Wydatki związane z oskarżeniem, o których mowa w art. 630 k.p.k., to także wydatki poniesione przez oskarżonego w związku z ustanowieniem w sprawie jednego obrońcy z wyboru. W wypadku częściowego uniewinnienia oskarżonego lub częściowego umorzenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania może on zatem domagać się od Skarbu Państwa w tej części zwrotu tych kosztów.
Wykładnia językowa art. 630 k.p.k. nie prowadzi do jednoznacznego rezultatu. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że "w sprawach z oskarżenia publicznego, jeżeli oskarżonego nie skazano za wszystkie zarzucane mu przestępstwa, wydatki związane z oskarżeniem w części uniewinniającej lub umarzającej postępowanie ponosi Skarb Państwa". Rozważenia wymaga zatem, jak należy rozumieć określenie "wydatki związane z oskarżeniem". Przepisy ogólne działu XIV Kodeksu postępowania karnego nie zawierają takiego pojęcia.
Sformułowanie "wydatki" występuje w przepisach art. 616 § 1 pkt 2 i § 2 pkt 2 k.p.k., art. 618 k.p.k., art. 619 § 1 k.p.k., art. 620 k.p.k. i art. 621 § 1 k.p.k. Stosownie do treści art. 616 k.p.k. do kosztów procesu należą koszty sądowe oraz uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Rodzaje tych ostatnich wydatków określone zostały w art. 618 § 1 k.p.k. w sposób otwarty, poprzez użycie zwrotu k.p.k. "w szczególności". Wydawać by się mogło prima vista, że do "wydatków związanych z oskarżeniem" (art. 630 k.p.k.) nie zaliczają się "uzasadnione wydatki stron" (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.), lecz jedynie wydatki określone w art. 618 § 1 k.p.k.
Reguły wykładni systemowej i funkcjonalnej nakazują jednak odwołać się również do treści art. 632 pkt 2 w aktualnym brzmieniu. Przepis ten określa zasadę ponoszenia kosztów procesu (a więc kosztów, o których mowa w art. 616 k.p.k.) w wypadku uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania. W obecnej postaci przepis ten nakazuje poniesienie kosztów procesu przez Skarb Państwa w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania w sprawach z oskarżenia publicznego, "z wyjątkiem należności z tytułu udziału adwokata lub radcy prawnego w charakterze pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego albo innej osoby, a także z tytułu obrony oskarżonego w sprawie, w której oskarżony skierował przeciwko sobie podejrzenie popełnienia czynu zabronionego". Zatem a contrario, w pozostałych wypadkach zasada zwrotu kosztów procesu obejmuje także zwrot wydatków poniesionych przez oskarżonego z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy.
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu wskazuje jednoznacznie, że określenie "uniewinnienie oskarżonego lub umorzenie postępowania" nie może być rozumiane inaczej, niż określono to w art. 630 k.p.k., a więc także w odniesieniu do uniewinnienia lub umorzenia postępowania w części.
Zatem pojęcie "wydatki związane z oskarżeniem" obejmuje poniesione przez oskarżonego koszty obrony dotyczące zarzutów, co do których umorzono postępowanie, bądź co do których oskarżony został uniewinniony. Trafnie prokurator wskazuje, że wykładnia celowościowa prowadzi do przyjęcia, iż w takim wypadku uzasadniony jest zwrot poniesionych przez oskarżonego kosztów ustanowienia w sprawie jednego obrońcy tylko w takim zakresie, w jakim doszło do uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania.
Uchwała (7) SN z dnia 28 stycznia 2016 r, I KZP 16/15
Standard: 7170 (pełna treść orzeczenia)