Wyłączenie zastosowania art. 17 u.k.w.h. do ekspektatywy prawa odrębnej własności lokalu, powstałej po zawarciu umowy o ustanowienie takiego prawa i jego sprzedaży
Skuteczność praw i roszczeń obligacyjnych ujawnionych w księdze wieczystej (art. 17 u.k.w.h.)
Do ekspektatywy prawa odrębnej własności lokalu, powstałej po zawarciu umowy o ustanowienie takiego prawa i jego sprzedaży art. 17 u.k.w.h. nie ma zastosowania. W odniesieniu do tak ukształtowanego prawa podmiotowego znajdują zastosowanie ogólne zasady dotyczące jego pierwszeństwa i skuteczności wobec innych praw.
Z chwilą podpisania umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz złożenia wniosku o wpis ww. prawa w księdze wieczystej nabywcy uzyskali prawo dalej idące – maksymalnie ukształtowaną ekspektatywę prawa odrębnej własności lokalu, stanowiącą niewątpliwie prawo podmiotowe posiadające cechy właściwe dla prawa ostatecznego, tj. odrębnej własności lokalu.
Ekspektatywa, o której mowa, charakteryzuje się ponadto wysokim prawdopodobieństwem nabycia prawa docelowego (przesłanki nabycia tego prawa są niemal w całości spełnione, tyle, że konieczny jest jeszcze wpis w księdze wieczystej), tymczasowym charakterem i daleko idącą ochroną prawną (m.in. na podstawie art. 343[1] w zw. z art. 342, 343, 344, art. 415 k.c.).
Podmiot, któremu przysługuje ekspektatywa, o której mowa, może domagać się od innych osób, w tym zbywcy lokalu, zaniechania działań, które w sposób bezprawny uniemożliwiałyby nabycie prawa docelowego lub spowodowały jego uszczuplenie.
Nabycie prawa odrębnej własności lokalu po zawarciu umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i jego zbyciu jest niezależne od woli innych osób. W szczególności nie jest możliwe cofnięcie skutków takiej umowy w drodze jednostronnej czynności prawnej.
Ekspektatywa, o której mowa, może być także przedmiotem obrotu prawnego.
Postanowienie SN z dnia 29 lutego 2024 r., II CSKP 1490/22
Standard: 83098 (pełna treść orzeczenia)