Badanie jurysdykcji (art. 15 rozp. Nr 650/2012)
Jurysdykcja do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku (art. 4-19 roz. Nr 650/2012)
Decyzja sądu w przedmiocie stwierdzenia braku swojej jurysdykcji do orzekania w sprawie spadkowej (art. 15 rozporządzenia Nr 650/2012) nie jest zależna od stawiennictwa stron na posiedzenie sądowe. Jest ona każdorazowo podejmowana z urzędu, bez konieczności wyczekiwania na podniesienie przez którąkolwiek ze stron zarzutu braku jurysdykcji (A. Bonomi, w: A. Bonomi, P. Wautelet (red.), Le droit européen, s. 247; J. Maliszewska-Nienartowicz, Postępowanie o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego – nowe obowiązki sądów państw członkowskich Unii Europejskiej, EPS 2016, Nr 5, s. 25; M. Pytlewska-Smółka, Europejskie poświadczenie spadkowe, NPN 2016, Nr 1, s. 36).
Branie przez sąd pod uwagę z urzędu braku jurysdykcji oznacza, że sąd obowiązany jest działać w tym zakresie z własnej inicjatywy, niezależnie od ewentualnego zgłoszenia zarzutu braku jurysdykcji przez stronę bądź uczestnika postępowania. Sąd bierze pod uwagę brak jurysdykcji w każdym stanie sprawy, czyli od chwili wszczęcia postępowania do jego prawomocnego zakończenia. Pierwotny brak jurysdykcji krajowej w procesie skutkuje odrzuceniem pozwu, w postępowaniu nieprocesowym zaś - odrzuceniem wniosku wszczynającego to postępowanie (tak: M. P. Wójcik (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 730-1217, red. A. Jakubecki, LEX/el. 2019, art. 1099).
Postanowienie SR w Człuchowie z dnia 12 maja 2022 r., I Ns 47/22
Standard: 80615 (pełna treść orzeczenia)
Poszanowanie autonomii sądu przy wykonywaniu jego funkcji wymaga, aby sąd ten mógł badać swoją jurysdykcję międzynarodową w świetle wszystkich dostępnych mu informacji, realizując cel polegający na prawidłowym administrowaniu wymiarem sprawiedliwości, leżący u podstaw przepisów prawa Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 stycznia 2015 r., Kolassa, C‑375/13; z dnia 16 czerwca 2016 r., Universal Music International Holding, C‑12/15).
W świetle celu realizowanego przez rozporządzenie nr 650/2012, polegającego na zagwarantowaniu prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, nic nie stoi jednak na przeszkodzie temu, aby te same zasady uzyskały decydujące znaczenie w odniesieniu do badania przez sąd, do którego wniesiono sprawę, swojej jurysdykcji w ramach stosowania przewidzianych w tym rozporządzeniu przepisów dotyczących jurysdykcji międzynarodowej w sprawach spadkowych.
Stwierdzenie braku jurysdykcji przez sąd, do którego wniesiono sprawę na podstawie art. 15 rozporządzenia nr 650/2012 wymaga uprzedniego zbadania wszystkich przesłanek sformułowanych w rozdziale II rozporządzenia nr 650/2012 i że w ramach tego badania sąd ten jest zobowiązany zbadać, czy posiada ewentualnie jurysdykcję w świetle wszystkich dostępnych mu informacji. Badanie takie nie może być zatem przeprowadzone wyłącznie w odniesieniu do przepisu jurysdykcyjnego, na który wyraźnie powołują się zainteresowane strony.
Wyrok TSUE z dnia 7 kwietnia 2022 r., C-645/20
Standard: 80592 (pełna treść orzeczenia)