Prawo właściwe dla formy czynności prawnej mającej za przedmiot rozporządzenie nieruchomością (art. 25 i art. 41 p.p.m.)

Prawo właściwe do formy czynności prawnej (art. 25 p.p.m.) Prawo właściwe dla własności i innych praw rzeczowych (art. 41 p.p.m.)

Wyświetl tylko:

Stosownie do art. 25 ust. 1 i 2 p.p.m. forma czynności prawnej mającej za przedmiot rozporządzenie nieruchomością podlega prawu właściwemu dla tej czynności (lex causae), a zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 p.p.m. prawem tym jest prawo państwa, na terytorium którego nieruchomość się znajduje. Jeżeli umowa dotyczy nabycia i utraty własności nieruchomości położonej w Polsce, wymagania w zakresie formy ustalać zatem należy według prawa polskiego. Również według prawa polskiego ocenie podlega skuteczność materialnoprawną czynności prawnej dotyczącej nieruchomości położonej w Polsce (lex rei sitae).

Postanowienie SN z dnia 19 kwietnia 2024 r., I CSK 1412/23

Standard: 80110 (pełna treść orzeczenia)

Zgodnie z art. 25 ust. 1 zd. 1 p.p.m. forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności. Według art. 25 ust. 1 zd. 2 p.p.m. wystarczy jednak zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność zostaje dokonana.

W myśl art. 25 ust. 2 p.p.m. obu powyższych przepisów nie stosuje się m.in. do rozporządzeń dotyczących nieruchomości. Przez rozporządzenia rozumie się czynności prawne o charakterze rozporządzającym. Ustawodawca wyłączył zatem dopuszczalność dokonania takich czynności w formie innej, niż prawo miejsca położenia danej rzeczy. Prawo właściwe dla przeniesienia własności zostało uregulowane w art. 41 ust. 2 p.p.m., zgodnie z którym nabycie i utrata własności, jak również nabycie i utrata oraz zmiana treści lub pierwszeństwa innych praw rzeczowych, podlegają prawu państwa, w którym przedmiot tych praw znajdował się w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione skutki prawne. Z powyższego przepisu wynika, że umowa, na podstawie której następuje przeniesienie własności nieruchomości, podlega prawu państwa, w którym nieruchomość ta jest położona. W przypadku nieruchomości położonych w Polsce wyłącznie właściwe jest prawo polskie. Przeniesienie własności takich nieruchomości powinno zatem nastąpić pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego.

Skoro zastosowanie znajdują polskie przepisy kodeksu cywilnego to ze wszystkimi konsekwencjami, w szczególności jak już wskazano powyżej, z obostrzeniami jakie ustawodawca wprowadził dla czynności związanych z nieruchomościami. Jak wynika z treści 158 k.c. formą zastrzeżoną przy przeniesieniu własności nieruchomości jest forma aktu notarialnego i to pod rygorem nieważności/

Nie można jednak pominąć, że owe zaostrzone wymogi dotyczą także oświadczenia o potwierdzeniu czynności w postaci zawarcia umowy w razie przekroczenia pełnomocnictwa. Jak słusznie wywiódł Sąd Rejonowy, skoro sama umowa przenosząca własność nieruchomość sporządzona musi być w formie aktu notarialnego i to pod rygorem nieważności, to podobnie oświadczenie zbywcy nieruchomości potwierdzające czynności swego pełnomocnika winno być sporządzone w formie aktu notarialnego. Potwierdzenie przez zbywcę umowy sprzedaży nieruchomości sprawia że realizuje się skutek rozporządzający umowy. Bez takiego potwierdzenia nie dochodzi w ogóle do skutecznego przeniesienia własności nieruchomości.

Postanowienie SO w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2015 r., II Ca 795/14

Standard: 80159 (pełna treść orzeczenia)

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu akceptujesz politykę prywatności i cookies.