Strona podmiotowa sprowadzenia katastrofy komunikacyjnej
Sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym (art. 173 k.k.)
W art. 173 § 2 k.k. ustawodawca typizuje występek sprowadzenia katastrofy, „jeżeli sprawca działa nieumyślnie”. Skoro tak, to nieodzowne jest podkreślenie, że istotą nieumyślności, jako znamienia strony podmiotowej przestępstwa, jest niezachowanie przez sprawcę ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (art. 9 § 2 k.k.). Jeśli odnieść to do zachowania polegającego na sprowadzeniu katastrofy przez sprawcę kierującego pojazdem, to niezachowanie wymaganej ostrożności wiązać się może właśnie z naruszeniem reguł bezpieczeństwa w komunikacji, przy czym dotyczy to najczęściej ruchu drogowego (...).
Sformułowanie „działa nieumyślnie”, zawarte w art. 173 § 2 k.k., charakteryzujące stronę podmiotową występku stypizowanego w tym przepisie, oznacza, że sprawca, nie mając zamiaru popełnienia czynu określonego w art. 173 § 1 k.k. (podstawowa forma przestępstwa sprowadzenia katastrofy w komunikacji), popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w okolicznościach, które go do jej zachowania obligowały. W odniesieniu do okoliczności, w jakich działa każda osoba prowadząca pojazd, powinność zachowania ostrożności sprowadza się przede wszystkim do przestrzegania przepisów zawartych w ustawie Prawo o ruchu drogowym (...). Jest oczywiste, że działanie nieumyślne, w rozumieniu art. 173 § 2 k.k. może polegać właśnie na niezachowaniu ostrożności przejawiającej się w zaniedbaniu stanu technicznego pojazdu, którym sprawca porusza się na drogach publicznych.
Postanowienie SN z dnia 8 marca 2017 r., III KK 345/16
Standard: 23269 (pełna treść orzeczenia)
Dla bytu przestępstwa określonego w art. 173 § 1 i 3 kk wystarczającym jest wykazanie, że jego sprawca przewidywał możliwość sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, i że godził się na to. Owa możność przewidywania nie dotyczy konkretnych okoliczności czynu, które składają się na jego stronę przedmiotową.
Oskarżony naruszył cały szereg i to podstawowych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Prowadził samochód w stanie nietrzeźwości oraz w stanie wywołanym użyciem środków narkotycznych, a także z prędkością, która nie zapewniała mu panowania nad pojazdem. Oskarżony jechał z niebezpieczną prędkością po ulicach miasta i w takiej porze dnia gdzie natężenie ruchu pieszych było znaczne. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że musiał przewidywać możliwość sprowadzenia katastrofy zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób, a przy tym godził się na taki stan rzeczy.
Wyrok SA w Szczecinie z dnia 13 października 2016 r., II AKa 97/16
Standard: 77151 (pełna treść orzeczenia)