Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracowników
Kwalifikacje zawodowe pracowników (art. 102 - 103[6] k.p.) Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika (art. 17 i art. 94 pkt 6 i art. 102 -103[6] k.p)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Zgodnie z art. 17 k.p. pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych, które może przybrać postać wsparcia krótkoterminowego (finansowanie udziału w konferencjach, kursach, instruktażach, szkoleniach, stażach i praktykach zawodowych), czy też ponoszeniu wydatków długoterminowych związanych z podjęciem (kontynuowaniem) nauki w szkole wyższej. W takim przypadku koszty są przeznaczane na opłacenie: czesnego, zwrotu kosztów dojazdu i zakwaterowania, zakupu podręczników, udzieleniu płatnych urlopów szkoleniowych. Niemniej ułatwianie podnoszenia kwalifikacji nie jest równoznaczne z obowiązkiem stwarzania pracownikowi warunków do uzyskania określonych kwalifikacji (por. wyroki SN: z dnia 5 czerwca 1998 r., II UKN 80/98, oraz z dnia 25 maja 2000 r., I PKN 657/99).
Dookreśleniem zasady prawa pracy jest art. 94 pkt 6 k.p, zgodnie z którym podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Koherencji dopełnia art. 18[3a] § 1 k.p. postulujący zasadę równego traktowania w zakresie dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18[3a] § 1 k.p., którego skutkiem jest między innymi pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe (art. 18[3b] § 1 pkt 3 k.p.).
Aktualnie problematykę podnoszenia kwalifikacji zawodowych reguluje Dział Czwarty, rozdział III Kodeksu pracy (art. 102 – 103[6]).
Aspekt podnoszenia kwalifikacji zawodowych jest wyjątkowo istotny, wpisując się w szerokie ramy rehabilitacji zawodowej, czyli ułatwienia osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy (art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 511, dalej jako ustawa o rehabilitacji). Zresztą problematyka wspierania integracji zawodowej osób niepełnosprawnych stanowi także przedmiot zainteresowania prawa UE (zob. dyrektywę Rady 2000/78 z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy, Dz. Urz. WE L 303 z dnia 2 grudnia 2000 r.).
Wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2019 r., III PK 36/18
Standard: 61120 (pełna treść orzeczenia)
Obowiązek pracodawcy ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych jest podstawową zasadą prawa pracy (art. 17 k.p.) oraz obowiązkiem wskazanym w art. 94 pkt 6 k.p., jednak mimo imperatywnego sformułowania tego obowiązku pracodawca nie ma obowiązku stwarzania warunków do uzyskania określonych kwalifikacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2000 r., I PKN 657/99, oraz uz. uchwały SN z dnia 10 marca 2005 r., II PZP 2/05). Do pracodawcy należy bowiem „ułatwianie” podnoszenia kwalifikacji, przez co należy rozumieć nieodmawianie bez uzasadnionych przyczyn zgody na korzystanie z wybranej przez pracownika formy kształcenia oraz tworzenie pozytywnej atmosfery wobec uczących się pracowników. Pracodawca może wyrazić zgodę na kształcenie się pracownika (także w czasie pracy), jednak z żadnych przepisów nie wynika dla pracodawcy obowiązek ponoszenia w takiej sytuacji kosztów zdobywania przez pracownika wykształcenia.
Pominięcie pracownika w typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe może być uznane za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 183[b] § 1 pkt 3 k.p.).
Pracownik, wobec którego pracodawca wystąpił z inicjatywą zawarcia umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, nie ma obowiązku jej zawarcia. Musi się on jednak liczyć z tym, że jeżeli jego kwalifikacje zawodowe nie będą odpowiadały potrzebom pracodawcy, okoliczność ta może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem.
Wyrok SN z dnia 1 marca 2018 r., III UK 33/17
Standard: 62584 (pełna treść orzeczenia)