Wezwanie do uiszczenia opłaty po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów (art. 112 ust. 2 i 3 u.k.s.c.)

Wpływ wniosku o zwolnienie od kosztów na bieg toczącego się postępowania (art. 112 u.k.s.c.) Usunięcie braków fiskalnych pism procesowych Braki fiskalne pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników (art. 130[2] k.p.c.)

Wyświetl tylko:

Artykuł 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uchyla obowiązek wezwania do uiszczenia opłaty w wysokości stałej lub stosunkowej, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, od nieopłaconej apelacji wniesionej przez radcę prawnego w sytuacji, gdy doszło do oddalenia jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ma ten skutek, że termin do uiszczenia opłaty rozpoczyna bieg od chwili doręczenia stronie postanowienia o oddaleniu tego wniosku.

Uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2022 r., III CZP 82/22

Standard: 59048

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c. Przepis ten ma zastosowanie także w razie wniesienia przez fachowego pełnomocnika środka zaskarżenia nieopłaconego opłatą stałą lub stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd ma obowiązek wezwania strony do uiszczenia opłaty i dopiero w razie niewykonania tego obowiązku może odrzucić środek zaskarżenia.

Przepisu art. 112 ust. 2 u.k.s.c. nie stosuje się jednak, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, stosownie do art. 112 ust. 3 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, albo gdy zostało wydane na posiedzeniu jawnym od dnia jego ogłoszenia.

Przepis art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie także w przypadku zgłoszenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w środku zaskarżenia, bez uprzedniego wezwania strony do uiszczenia opłaty przez przewodniczącego ( zob. m.in. postanowienia SN z dnia 22 marca 2012 r., V CZ 159/11, z dnia 13 kwietnia 2012 r., I CZ 36/12 – nie publik.).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się wyjątkowy charakter instytucji zwolnienia od kosztów sądowych stanowiących pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudna sytuację materialną nie mogą ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego strona ubiegająca się o taką pomoc powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, z uwzględnieniem koniecznych środków utrzymania dla siebie i rodziny, a dopiero, gdy oszczędności te okażą się niewystraczające może zwrócić się o udzielnie pomocy w postaci przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2017 r., V CZ 80/16

Standard: 11867 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. 2014r., poz. 1025) jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego. Art. 112 ust. 3 zdanie pierwsze stanowi, że przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego.

Z powyższego wynika, iż w sytuacji merytorycznego rozpoznania wniosku, skutkującego decyzją o jego oddaleniu, Sąd – w przypadku strony niereprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika – ma obowiązek ponownie ją wezwać do opłacenia pisma. W przypadku natomiast strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika i oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, termin do obliczenia i uiszczenia opłaty przez pełnomocnika otworzy doręczenie postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11).

W razie zwrotu wniosku na podstawie art. 102 ust. 4 cytowanej powyżej ustawy, po stronie Sądu powstaje obowiązek wezwania pełnomocnika do opłacenia pisma. Jak wskazuje SN, w razie zwrotu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgłoszonego po wezwaniu do uiszczenia opłaty od sprzeciwu wobec wyroku zaocznego, przewodniczący wzywa ponownie do opłacenia sprzeciwu na podstawie art. 130 § 1 KPC (uchwała SN z dnia 27 marca 2014r., III CZP 133/12).

Jak wynika zatem z powyżej zaprezentowanych poglądów, w każdym wypadku po oddaleniu lub zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych otwiera się stronie na nowo termin do uiszczenia opłaty ( por. postanowienie SN z dnia 20 lipca 2012r., II CZ 61/12). Różnica polega jedynie na tym, iż w niektórych sytuacjach Sąd ma obowiązek ponownie wezwać stronę do uiszczenia opłaty. Taką sytuacją jest – w ocenie Sądu Apelacyjnego – zarządzenie zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 130 § 2 zd. 2 KPC pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Oznacza to przyjęcie, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został w ogóle złożony.

Postanowienie SA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2016 r., I ACz 100/16

Standard: 5939 (pełna treść orzeczenia)

Sądy ApelacyjnePrawo cywilne

Zmiana treści art. 112 u.k.s.c. i nadanie mu obecnego brzmienia, dokonane ustawą z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 7, poz. 45) miało na celu przyśpieszenie postępowania w sytuacji, gdy czynności za stronę wykonuje zawodowy pełnomocnik, a charakter tych czynności nie wymaga dodatkowych wskazówek sądu. Pełnomocnik taki ma - co do zasady - obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty stałej lub stosunkowej, obliczonej od podanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia (art. 130 [2] § 1 k.p.c.), a w sytuacji, gdy został oddalony prawomocnie wniosek o zwolnienie od kosztów, nie może być żadnych wątpliwości ani co do obowiązku uiszczenia opłaty, ani co do jej wysokości. Zawodowy pełnomocnik jest zatem w stanie bez żadnych trudności wykonać obowiązek nałożony nań w art. 112 § 3 u.k.s.c., który niewątpliwie nie prowadzi do dyskryminacji strony zastępowanej przez takiego pełnomocnika, jak zarzucono w zażaleniu.

Postanowienie SN z dnia 17 września 2014 r., I CZ 71/14

Standard: 13234 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jest regulacją szczególną, wyłączającą możliwość wdrożenia postępowania naprawczego określonego w art. 130 § 1 k.p.c. Oznacza to, że doręczenie adwokatowi orzeczenia sądu odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych jest samo w sobie zdarzeniem aktualizującym jego obowiązek w zakresie samodzielnego obliczenia i uiszczenia należnej opłaty, w pełnej wysokości (zob. postanowienie SN z dnia 12 lutego 2014 r., IV CZ 113/13; postanowienie z dnia 10 października 2012 r., I CZ 118/12).

Konsekwencją niedopełnienia tego obowiązku w terminie określonym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jest odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 424[6] § 3 k.p.c.

Postanowienie SN z dnia 4 lipca 2014 r., II CZ 25/14

Standard: 34631 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Nieuzasadnione jest różnicowanie sytuacji, w której wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zostaje złożony przez profesjonalnego pełnomocnika wraz z pismem podlegającym opłacie stałej lub opłacie stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, oraz takiej, w której wniosek taki składany jest przez pełnomocnika w czasie biegu terminu do uiszczenia opłaty od złożonego pisma, w następstwie wezwania przewodniczącego. Zróżnicowanie takie, w sposób nieuzasadniony prowadziłoby do nierówności stron z punktu widzenia prawa do sądu gwarantowanego w art. 45 Konstytucji.

Należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lipca 2012 r., II CZ 61/12, że w każdym przypadku, po oddaleniu lub zwrocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, otwiera się stronie na nowo termin do uiszczenia opłaty. Jednocześnie nie jest generalnie wyłączona możliwość ponownego ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, którą art. 107 ust. 2 u.k.s.c. wyłącza jedynie w razie oddalenia wniosku o zwolnienie, jeżeli ponowny wniosek oparty jest na tych samych okolicznościach. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do powrotu do sytuacji istniejącej pod rządem art. 130 [2] § 3 k.p.c., uchylonego z powodu nadmiernego rygoryzmu, w której prawomocny zwrot wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawsze prowadzić musiał do odrzucenia środka odwoławczego lub środka zaskarżenia.

Uchwała SN z dnia 27 marca 2014 r., III CZP 133/13

Standard: 12424 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawartego w zarzutach od nakazu zapłaty wniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.

Przesłanką zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie jest wcześniejsze, tj. dokonane przed rozpoznaniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wezwanie strony do uiszczenia określonej opłaty – stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia - od pisma procesowego zawierającego środek odwoławczy bądź środek zaskarżenia, które zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika.

Przeciwne stanowisko ograniczające zastosowanie art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jedynie do sytuacji, gdy przed zgłoszeniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wezwano stronę w trybie ogólnym do sanacji braku fiskalnego pisma procesowego opiera się na błędnym założeniu, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych „przed upływem terminu do opłacenia pisma”, o którym mowa w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., może nastąpić dopiero wówczas, gdy rozpocznie się bieg terminu do uzupełnienia braku fiskalnego pisma procesowego na podstawie zarządzenia wydanego na podstawie art. 130 k.p.c. Tymczasem termin do uiszczenia należnej opłaty, także od środków odwoławczych i środków zaskarżenia, wynika z powołanego już wcześniej art. 10 u.k.s.c., według którego opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie.

W uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10 podkreślono, że uchylenie art. 130[2] § 3 k.p.c. nie uchyliło obowiązku samoobliczenia opłaty stałej lub stosunkowej w razie wniesienia środków odwoławczych i środków zaskarżenia przez profesjonalnych pełnomocników. Termin wyznaczany zarządzeniem przewodniczącego sądu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. do uiszczenia opłaty jest więc terminem dodatkowym w ciągu, którego można uzupełnić brak fiskalny pisma procesowego.

Uwzględnienie przepisu zawartego w art. 10 u.k.s.c. uzasadnia więc konkluzję, że zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przed upływem terminu do opłacenia pisma procesowego, o czym stanowi art. 112 ust. 3 u.k.s.c., obejmuje także sytuację, gdy wniosek taki został zgłoszony przez stronę przed wydaniem zarządzenia przewodniczącego sądu wzywającego ją do opłacenia pisma procesowego, w szczególności, jeśli taki wniosek został zgłoszony wraz z pismem procesowym podlegającym opłacie lub po jego wniesieniu, a przed wydaniem zarządzenia wzywającego do opłacenia tego pisma.

Przyjęta wykładnia art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie prowadzi do niespójnego zróżnicowania sytuacji strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w razie wniesienia nieopłaconego pisma procesowego podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia w stosunku do strony, która oprócz tego zgłasza wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W obu przypadkach zastosowanie mają przepisy - w pierwszym, art. 130 k.p.c. w zw. z art. 112 ust. 2 u.k.s.c. w drugim, art. 113 ust. 3 u.k.s.c. – które umożliwiają stronie uiszczenie należnej opłaty w terminie tygodniowym od doręczenia jej, odpowiednio wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego albo postanowienia oddalającego wniosek strony o zwolnienie jej od kosztów sądowych, ewentualnie postanowienia oddalającego zażalenie na to postanowienie albo od dnia ogłoszenia postanowienia oddalającego wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych lub zażalenia w tym przedmiocie. Uiszczenie przez stronę należnej opłaty po doręczeniu (ogłoszeniu) wymienionych wyżej orzeczeń wymaga jedynie jej obliczenia przez pełnomocnika procesowego strony. 

Uchwała SN z dnia 16 listopada 2012 r., III CZP 56/12

Standard: 51678 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) nie ma zastosowania, jeżeli apelacja zawierająca wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych została wniesiona osobiście przez stronę reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego

Art. 130 § 1 k.p.c. ma zastosowanie nie tylko do pism podlegających opłacie wnoszonych w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, ale także stanowi podstawę wezwania do opłacenia środków zaskarżenia w sytuacji, w której obowiązek uiszczenia opłaty stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia aktualizuje się już z chwilą wniesienia środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, jak również w sytuacji, w której obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w chwili doręczenia prawomocnego postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten ma zastosowanie w odniesieniu do środków zaskarżenia z odpowiednią modyfikacją dotyczącą właściwego rygoru, kodeks postępowania cywilnego bowiem nie zna „zwrotu środków zaskarżenia”, a zatem w wypadku apelacji jest to rygor w postaci jej odrzucenia na podstawie art. 373 k.p.c.

Z tego względu wskazanie art. 112 ust 2 u.k.s.c. – jako podstawy wezwania strony do opłacenia pisma art. 130 k.p.c. – nie może być rozumiane jako wyłączenie zastosowania art. 112 ust. 3 u.k.s.c. do apelacji podlegającej opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Potwierdza to także nawiązanie w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. do „wartości przedmiotu zaskarżenia” pozostającej z bezpośrednim związku z wniesieniem środka zaskarżenia.

Ograniczenie dotkliwych dla strony skutków zaniechania opłacenia pisma, a zwłaszcza środka odwoławczego, tylko do czynności dokonanych przez pełnomocników odpowiada przyjętym rozwiązaniom pozwalającym także stronom osobiście dokonywać wszelkich czynności procesowych, niezależnie od czynności podejmowanych przez ustanowionych pełnomocników procesowych (art. 86 k.p.c.), przy czym strona jako mocodawca może mieć wpływ na czynności pełnomocnika m.in. przez prostowanie lub odwoływanie oświadczeń pełnomocnika (art. 93 k.p.c.). Wniesienie osobiście przez stronę środka odwoławczego jest wyrazem realizacji przysługujących stronie uprawnień procesowych, których nie ogranicza ustanowienie pełnomocnika. Poza wypadkami, w których ustawa przewiduje obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87[1] § 1 k.p.c.), pełnomocnik procesowy nie musi dokonywać wszystkich czynności procesowych. Skoro w ustawie jednoznacznie przewiduje się surową sankcję tylko w odniesieniu do pism wnoszonych przez pełnomocnika, nie ma podstaw do uznania, że tą samą sankcją objęte są pisma wniesione osobiście przez stronę, nawet jeśli strona ta jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika.

Przy wykładni art. 112 ust. 3 u.k.s.c należy także uwzględnić, że stanowi on wyjątek od zasady wzywania do uiszczenia brakujących opłat sądowych, obowiązującej po uchyleniu art. 130[2] § 3 k.p.c. i jako taki podlega ścisłej interpretacji. Wprowadza on restrykcyjny mechanizm odrzucania nieopłaconych środków zaskarżenia wniesionych przez profesjonalnych pełnomocników, które nie zostały opłacone w terminach liczonych od dnia wydania lub doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uchwała SN z dnia 9 lutego 2012 r., III CZP 92/11

Standard: 53089 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Negatywne rozpoznanie wniosku czyli odmowa zwolnienia do kosztów sądowych wymaga wezwania do uiszczenia opłaty od środka zaskarżenia wniesionego przez fachowego pełnomocnika, czyli że zastosowanie trybu z art. 130 [2] § 3 k.p.c. bez uprzedniego wezwania w tej sytuacji jest nieprawidłowe (por. postanowienia SN z 23 stycznia 2008 r., II UZ 47/07 i z 12 października 2007 r., I PZ 20/07). Taka sama ocena odnosi się do postępowania apelacyjnego.

Wyrok SN z dnia 8 marca 2010 r., II PK 255/09

Standard: 12426 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której pismo wniesione przez stronę osobiście lub przez jej pełnomocnika podlega opłacie w postaci wpisu stałego lub stosunkowego, zobowiązuje sąd w razie odmownego załatwienia tego wniosku do wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych (zob. uchwałę SN z dnia 26 lutego 1976 r., III CZP 11/76, OSNC 1976 nr 7-8, poz. 162, oraz postanowienia SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196, i z dnia 31 maja 2006 r., IV CZ 40/06). Stanowisko to zachowało aktualność na gruncie nowych przepisów o kosztach sądowych.

W uchwale z 28 listopada 2006 r., III CZP 98/06, Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie oddalenia zawartego w apelacji wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty należnej od apelacji także wtedy, gdy wniósł ją adwokat. Podobnie w postanowieniu z 4 października 2006 r., I CZ 81/06, Sąd Najwyższy przyjął, że w razie oddalenia zgłoszonego przez pełnomocnika strony będącego radcą prawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie poniesienia należnej od środka odwoławczego (środka zaskarżenia) opłaty w wysokości stałej lub stosunkowej, przewodniczący wzywa pełnomocnika do opłacenia tego środka w terminie tygodniowym.

Tym samym, nadal trafne jest dotychczasowe zapatrywanie, że w razie oddalenia zgłoszonego przez pełnomocnika strony będącego radcą prawnym lub adwokatem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie poniesienia należnej od środka odwoławczego lub środka zaskarżenia opłaty w wysokości stałej lub stosunkowej, przewodniczący wzywa pełnomocnika do opłacenia tych środków w terminie tygodniowym.

Postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2007 r., I PZ 30/06

Standard: 36501 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której pismo złożone przez stronę osobiście lub jej pełnomocnika podlega opłacie wpisu stałego lub stosunkowego, zobowiązuje sąd w razie odmownego załatwienia tego wniosku do wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych (uchwała SN z 26 lutego 1976 r. III CZP 11/76). Zgłoszenie zaś takiego wniosku w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego przerywa jego bieg.

W razie zderzenia się w tym samym czasie obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez sąd czynności i uprawnienia strony niezamożnej do ubiegania się o zwolnienie od kosztów (art. 113 § 1 kpc), pierwszeństwo uzyskuje postępowanie o zwolnienie od kosztów. Kończy się ono postanowieniem podlegającym – w razie odmowy – zaskarżeniu zażaleniem (art. 394 § 1 pkt 2 kpc). W chwili ustawowo oznaczonej (art. 363 § 1 kpc) postanowienie takie staje się jednak prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 365 § 1 kpc). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej ale posiada pełny przymiot prawomocności, inaczej – wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia.

Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. 

Postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98

Standard: 55533 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, w której pismo wniesione przez adwokata podlega opłacie wpisu stałego, zobowiązuje sąd w razie odmownego załatwienia tego wniosku do wezwania o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych.

Uchwała SN z dnia 26 lutego 1976 r., III CZP 11/76

Standard: 31007 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Wezwanie do uiszczenia należnej opłaty nie może być zastąpione doręczeniem stronie odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Jedynie wezwanie do uiszczenia ściśle określonej kwoty pieniężnej, zaopatrzone stosownym rygorem, pozwala na zwrócenie pisma stronie w razie jego niewykonania we właściwym terminie.

Pismo nie opłacone może być zwrócone stronie dopiero po wyznaczeniu przez Sąd terminu do uiszczenia należnej opłaty i po bezskutecznym upływie tego terminu. Ta sama zasada wynika z art. 130 i 372 k.p.c.

Wezwanie do uiszczenia należnej opłaty nie może być zastąpione doręczeniem stronie odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Chociaż bowiem z postanowienia tego, które wobec jego niezaskarżenia uprawomocniło się, wynika w sposób dorozumiany, że pozwany powinien uiścić resztę wpisu, od której nie został zwolniony, to jednak ustawodawca nie poprzestaje na takim pośrednim zawiadomieniu strony, lecz wymaga stanowczego i bezpośredniego wezwania jej do uiszczenia ściśle określonej kwoty pieniężnej. Dopiero takie wezwanie, zaopatrzone stosownym rygorem, pozwala na zwrócenie pisma stronie w razie jego niewykonania we właściwym terminie.

Postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1966 r., II CZ 146/66

Standard: 20304 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo cywilne

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu akceptujesz politykę prywatności i cookies.