Strona podmiotowa; motywacja i cel działania sprawcy w kontekście znamion czynu z art. 190a k.k.
Uporczywe nękanie (stalking); podszywanie się pod inną osobę (kradzież tożsamości) - art. 190a
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Od strony podmiotowej przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. znamienne jest umyślnością w zamiarze bezpośrednim, na co wskazuje znamię „uporczywości”.
Sprawca musi mieć świadomość braku zgody pokrzywdzonego, jak również tego, że jego zachowanie może wywołać jeden ze stypizowanych w ustawie skutków,
W zakresie zamiaru należy odróżniać tą kwestię od motywów którymi kieruje się sprawca, które dla realizacji znamion strony podmiotowej nie mają znaczenia a w szczególności to, czy jest to uczucie miłości, nienawiści, chęć dokuczenia pokrzywdzonemu, złośliwość czy chęć zemsty.
Wyrok SA w Wrocławiu z dnia 27 lipca 2022 r., II AKa 67/22
Standard: 79293 (pełna treść orzeczenia)
Do znamion czynu z art. 190a§ 1 k.k. nie należy cel działania sprawcy. Strona podmiotowa tego typu przestępstwa nie ma charakteru kierunkowego. Motywacja sprawcy jest irrelewantna z punktu widzenia znamion tego czynu. Motyw działania sprawcy nie musi być społecznie naganny, popełnić ten czyn może także ten, kto powodowany jest tęsknotą za pokrzywdzonym. Motywem zachowania może być także miłość do drugiej osoby i chęć jej adorowania.
Prawnie irrelewantne jest w kontekście strony podmiotowej tego przestępstwa, czy czyn sprawcy powodowany jest żywionym do pokrzywdzonego uczuciem miłości, nienawiści, chęcią dokuczenia mu, złośliwością czy chęcią zemsty.(Podobne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, wyraził także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2013 r., III KK 417/13).
Panuje w piśmiennictwie co do tego jednolitość poglądów. Stwierdza się wręcz, że motywacja sprawcy jest irrelewantna z punktu widzenia znamion tego czynu (por. J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz-Lex do art. 190a k.k.- teza 12). Autor ten zauważa, iż "motyw działania sprawcy nie musi więc być społecznie naganny, popełnić ten czyn może także ten, kto powodowany jest tęsknotą za pokrzywdzonym". Podobny pogląd jest także wyrażony w Komentarzu do art. 117- 211a - Kodeksu Karnego - Lexa pod red. W. Wróbla i A. Zolla, gdzie wskazuje się, że "nie są istotne motywy działania sprawcy. Wchodzi w grę działanie w celu dokuczenia innej osobie, ale motywem zachowania może być także miłość do drugiej osoby i chęć jej adorowania". Tak samo M. Budyn - Kulik wyraża przekonanie, że "prawnie irrelewantne jest w kontekście strony podmiotowej tego przestępstwa, czy czyn sprawcy powodowany jest żywionym do pokrzywdzonego uczuciem miłości, nienawiści, chęcią dokuczenia mu, złośliwością czy chęcią zemsty" (Komentarz do zmian wprowadzonych ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny- Dz. U. z 2011 r. Nr 72, poz. 381, publ. LEX/el.,2011 nr 111327; por. także: A. Malicka - Ochtera, "Stalking z perspektywy sprawcy i ofiary", NKPK 2020/55/105-116).
Podobne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, wyraził także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2013 r., III KK 417/13.
Dodać należy, iż komentatorzy zajmują odmienne stanowiska jedynie co do dopuszczalności popełnienia tego przestępstwa także w zamiarze ewentualnym. Jedni uważają, że jest to możliwe, inni stwierdzają, iż można to przestępstwo popełnić tylko w zamiarze bezpośrednim (za tym stanowiskiem przemawia - według zwolenników tego poglądu - zawarte w art. 190a § 1 k.k. znamię "uporczywości")
Postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2020 r., III KK 266/20
Standard: 79281 (pełna treść orzeczenia)
Standard: 79347
Standard: 79328
Standard: 79316
Standard: 79282