Zaniechanie wezwania świadków (art. 333 § 2 k.p.k. i art. 350a k.p.k.)

Kategoria: Przygotowanie do rozprawy głównej (art. 348 - 354a k.p.k.)
Akt oskarżenia (art. 331 - 336 k.p.k.)

Wyświetl tylko:

Jeżeli M. B. pouczony o prawie odmowy składania zeznań w trybie art. 182 k.p.k. jak i prawie odmowy udzielania odpowiedzi na pytania w trybie art. 183 k.p.k. z tej możliwości nie skorzystał, to nie ma żadnych przeszkód procesowych do odczytania w trakcie postępowania sądowego zeznań złożonych podczas postępowania przygotowawczego.

Wyrok SA w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2020 r., II AKa 64/20

Standard: 41056 (pełna treść orzeczenia)

Sądy ApelacyjnePrawo karne

Bezpośrednie przeprowadzenie dowodu nie jest niezbędne", jeżeli dowód taki spełnia jednocześnie (koniunkcyjnie) następujące warunki:

a) nie ma on zasadniczego znaczenia dla sprawy,

b) nie pozostaje w zasadniczej sprzeczności z innymi dowodami,

c) jest także wewnętrznie niesprzeczny;

W sukurs temu poglądowi idzie orzecznictwo, wskazujące na konieczność bezpośredniego przesłuchania świadka wówczas, gdy jego zeznania dotyczą okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, a przy tym sprzecznych z wyjaśnieniami oskarżonego lub innymi dowodami w sprawie, jak również akcentujące to, że skorzystanie z formalnych uprawnień wynikających z omawianego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy zeznania świadków nie są rozbieżne i mają służyć ustaleniu okoliczności nie zasadniczych, lecz drugorzędnych (por.: wyrok SN z dnia 11 maja 1988 r., V KRN 87/88 oraz z dnia 1 listopada 1994 r., III KRN 120/94).

Wyrok SA w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2014 r., II AKa 418/14

Standard: 40016 (pełna treść orzeczenia)

Sądy ApelacyjnePrawo karne

Za niedopuszczalne należy uznać odstępstwo od zasady bezpośredniości w wypadkach, gdy zeznanie świadka ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza dla ustalenia winy oskarżonego. Nie powinno się także stosować tego przepisu bez uprzedniego wykorzystania możliwości przesłuchania świadka na rozprawie, a więc przed stwierdzeniem, czy rzeczywiście zachodzą nie dające się usunąć przeszkody w dochowaniu zasady bezpośredniości, a głównie w zapewnieniu oskarżonemu rzetelnego procesu i prawa do obrony..

Wyrok SA w Lublinie z dnia 21 lipca 2010 r., II AKa 165/10

Standard: 40015 (pełna treść orzeczenia)

Sądy ApelacyjnePrawo karne

Ograniczenie wyjaśnień do oświadczenia o nieprzyznaniu się do popełnienia zarzuconego przestępstwa oznacza na pewno, że podejrzany zaprzeczył, aby był sprawcą przestępstwa, nie jest to jednak równoznaczne z negowaniem wszystkich okoliczności, w tym zwłaszcza samego faktu zaistnienia przestępstwa. Brak jakichkolwiek wypowiedzi podejrzanego na ten temat pozwala przyjąć, że faktu tego podejrzany nie neguje. Ponieważ zaś dokonanie ustalenia, że czyn zabroniony został popełniony, ma pierwszoplanowe znaczenia dla rozstrzygnięcia każdej sprawy, zatem niezbędne jest jeszcze, aby zeznania świadków nie miały „tak doniosłego” znaczenia dla ustalenia tego faktu, by konieczne było bezpośrednie przesłuchanie świadków na rozprawie. Zgodnie z tym sformułowaniem zeznania świadków muszą mieć znaczenie uboczne i wspierać jedynie inne dowody stanowiące podstawę ustalenia faktu popełnienia czynu zabronionego.

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że w sytuacji, gdy podejrzany nie przyznaje się do popełnienia zarzuconego mu przestępstwa i odmawia złożenia wyjaśnień, przepis art. 333 § 2 k.p.k. nie ma zastosowania do tych zeznań, które mogą mieć znaczenie, także nie doniosłe, dla ustalenia, że podejrzany jest sprawcą przestępstwa; dopuszczalne jest natomiast zastosowanie tego przepisu co do tych zeznań, które zawierają informacje na temat samego faktu zaistnienia przestępstwa, o ile owe zeznania nie są tak doniosłe dla ustalenia tego faktu, że zachodzi potrzeba przesłuchania świadków na rozprawie.

Jeżeli zeznania części świadków przesłuchanych w postępowaniu przygotowawczym nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jedynie prawidłową decyzją prokuratora jest wówczas pozostawienie protokołów zeznań w aktach sprawy, jako dokumentacji procesowej nie wymagającej dowodowego wykorzystania i nieskładanie wniosku o odczytanie zeznań, co nie znaczy, że inne strony nie mogą domagać się odczytania tych zeznań lub przesłuchania świadków na rozprawie. Taki wniosek, zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 169 § 1 k.p.k., wymaga wskazania okoliczności, które przy pomocy wnioskowanego dowodu mają zostać udowodnione.

Bez wskazania, co wnioskodawca chce udowodnić nie można przecież ocenić czy dowód jest przydatny do stwierdzenia danej okoliczności (art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.) lub czy okoliczność, która ma być udowodniona ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.). Dotyczy to także wniosku o przesłuchanie świadków wymienionych we wniosku prokuratora złożonym w trybie art. 333 § 2 k.p.k.

Zdecydowanie błędny jest pogląd, jakoby wniosek taki nie wymagał żadnego umotywowania: nie znając okoliczności, które wnioskodawca chce udowodnić zeznaniami poszczególnych świadków nie można dokonać oceny czy zachodzi potrzeba przesłuchania tych świadków na rozprawie, niemożliwe jest również zbadanie, czy wniosek nie zmierza jedynie do przewlekłości postępowania (art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. – w aktualnym brzmieniu tego przepisu).

Obrońca może domagać się nieuwzględnienia wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 333 § 2 k.p.k. i pominięcia dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych do odczytania, lecz również taki wniosek wymaga umotywowania (np. poprzez wskazanie na brak jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek), jeżeli jednak domaga się przesłuchania tych świadków na rozprawie, zobowiązany jest uzasadnić swoje żądanie stosownie do wymogu formalnego przewidzianego w przepisie szczególnym art. 169 § 1 k.p.k.

Postanowienie SN z dnia 5 października 2004 r., II KK 121/03

Standard: 40018 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo karne

Z uprawnień określonych w art. 338 § 1 k.p.k. [art. 392 k.p.k.] można korzystać wtedy, gdy zeznania świadka mogą służyć ustaleniu okoliczności nie zasadniczych, lecz drugorzędnych albo gdy nie pozostają one w wyraźnej sprzeczności z innymi dowodami. Jeżeli natomiast zeznania świadka mogą mieć istotne znaczenie dla oceny innych dowodów, a w tym kontekście również dla rozstrzygnięcia kwestii winy oskarżonego, to skorzystanie przez sąd z formalnych uprawnień przewidzianych w art. 338 § 1 k.p.k. [art. 392 k.p.k.] zwłaszcza wtedy, gdy nie zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 337 § 1 k.p.k. [art. 391 k.p.k.], należy uznać za niedopuszczalne, obrażające zasady bezpośredniości i kontradyktoryjności procesu

Wyrok SN z dnia 21 października 1980 r., Rw 361/80

Standard: 40017 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo karne

Uprawnienie prokuratora do złożenia wniosku o zaniechanie wezwania na rozprawę i do odczytania zeznań może dotyczyć tylko takich świadków, którzy albo przebywają za granicą (w niniejszej sprawie nie ma to zastosowania), albo takich, którzy mają stwierdzić takie okoliczności, którym oskarżony w swych wyjaśnieniach nie zaprzeczał, a okoliczności te nie są aż tak doniosłe, aby konieczne było bezpośrednie przesłuchanie świadków na rozprawie.

Inaczej mówiąc, warunkiem postąpienia w myśl art. 296 § 2 k.p.k. [art. 333 § 2 k.p.k.] jest po pierwsze, aby pomiędzy tym, co zeznał świadek, a tym, co wyjaśnił oskarżony, nie zachodziła sprzeczność (zaprzeczenie ze strony oskarżonego temu, co zeznał świadek), a ponadto aby okoliczności podane w wyżej opisany sposób nie były istotne z punktu widzenia przestrzegania zasady bezpośredniości w postępowaniu sądowym.

Wyrok SN z dnia 5 czerwca 1979 r., III KR 129/79

Standard: 40077 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo karne

Z formalnych uprawnień przewidzianych w art. 337 § 1 w związku z art. 296 § 2 k.p.k. [art. 391 w zw. z art. 333 § 2 k.p.k.] nie można korzystać w sytuacji, gdy zeznania świadka mogą mieć istotne znaczenie w sprawie, a zwłaszcza dla rozstrzygnięcia kwestii winy sprawcy. 

Niedopuszczalne jest korzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 337 § 1 w związku z art. 296 § 2 k.p.k. [art. 391 w zw. z art. 333 § 2 k.p.k.] co do zeznań świadka, który - jako osoba określona w art. 165 § 1 k.p.k. [art. 182 k.p.k.] - może podczas rozprawy odmówić zeznań.

Wyrok SN z dnia 28 października 1978 r., Rw 376/78

Standard: 40014 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo karne

Przepisy kodeksu postępowania karnego wprawdzie pozwalają na przeprowadzenie dowodów na rozprawie głównej z pominięciem zasady bezpośredniości, jednakże przypadki takie są ściśle określone tymi przepisami, a między innymi w art. 296 § 1 k.p.k. [art. 333 § 2 k.p.k.] który dopuszcza możliwość odczytania na rozprawie zeznań między innymi świadków mających stwierdzić okoliczności, którym oskarżony w wyjaśnieniach swych nie zaprzeczył, a okoliczności te nie są tak doniosłe, aby konieczne było bezpośrednie przesłuchanie świadków na rozprawie. Jeżeli więc wymienieni świadkowie, jak to zdarzyło się w omawianej sprawie, mają stwierdzić okoliczności doniosłe, do których zaliczyć należy zwłaszcza okoliczności mające wpływ na ustalenie winy sprawcy i wymiar kary, powinni być wezwani na rozprawę i przez sąd bezpośrednio przesłuchani.

Wyrok SN z dnia 6 stycznia 1978 r., N 16/77

Standard: 40090 (pełna treść orzeczenia)

Sąd NajwyższyPrawo karne

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając z serwisu akceptujesz politykę prywatności i cookies.