Rzekomy agent; brak umocowania agenta lub przekroczenia jego zakresu (art. 760[3] k.c.)
Umowa agencyjna (art. 758-764[9] k.c.) Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego (art. 11 ust. 1 u.p.u.) Rzekomy pełnomocnik; fałszywy pełnomocnik; falsus procurator (art. 103 k.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Agent ubezpieczeniowy wykonuje także czynność polegające na zawarciu umowy ubezpieczenia wówczas gdy zostało mu udzielone stosowne pełnomocnictwo, w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2077 ze zm.). Działanie agenta wówczas wywoła skutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego zakładu ubezpieczeń, jeżeli agent będzie miał umocowanie i działał w jego granicach. Udzielenie pełnomocnictwa następuje z reguły w drodze jednostronnej czynności prawnej ubezpieczyciela.
Udzielenie pełnomocnictwa agentowi sprawia, że jest on umocowany do dokonywania czynności prawnych w imieniu dającego zlecenie zakładu ubezpieczeń. Czynności prawne dokonywane przez agenta-przedstawiciela wywierają zatem bezpośrednie skutki w sferze prawnej ubezpieczyciela, w związku z czym ten ostatni staje się stroną i tym samym nabywa prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy ubezpieczenia.
Zawarcie umowy z osobą podającą się za agenta, a niemającą umocowania albo przekraczającą jego zakres powoduje, że czynność ta jest niezupełna (negotium claudicans), a jej ważność zależy od potwierdzenia przez zakład ubezpieczeń, w imieniu którego umowa została zawarta. Działalność agenta bez umocowania lub z przekroczeniem reguluje art. 760[3] k.c., który zawiera fikcję prawną potwierdzenia umowy ubezpieczenia przez dającego zlecenie w razie jego milczenia.
Aby uchylić się od skutków prawnych zawartej umowy ubezpieczenia, zakład ubezpieczeń powinien niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o jej zawarciu oświadczyć klientowi, że umowy tej nie potwierdza. Jeżeli zakład ubezpieczeń złoży oświadczenie o niepotwierdzeniu umowy ubezpieczenia, agent jest obowiązany do zwrotu otrzymanej od klienta składki oraz do naprawienia szkody, którą klient poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu ( art. 103 § 3 k.c.).
Art. 760[3] k.c. stanowi lex specialis w stosunku do art. 103 § 1 KC i nakłada na ubezpieczyciela i agenta działającego w jego imieniu zachowanie szczególnych zasad w związku z istotą i celem umowy ubezpieczenia. Przykładowo, nic nie stoi na przeszkodzie, aby agent poinformował osobę chcącą zawrzeć umowę ubezpieczenia, że nie jest uprawniony do zawarcia takiej umowy, a zostanie ona zawarta dopiero po ocenie ryzyka ubezpieczeniowego przez ubezpieczyciela i nie pobierać składki z tytułu ubezpieczenia do złożenia oświadczenia przez ubezpieczyciela.
Wyrok SA w Warszawie z dnia 24 września 2018 r., VI ACa 602/17
Standard: 38073 (pełna treść orzeczenia)
Art. 760[3] k.c. jest przepisem szczególnym względem art. 103 k.c. i reguluje sytuację zawarcia umowy między klientem a agentem działającym jako rzekomy pełnomocnik (falsus procurator) dającego zlecenie, to znaczy bez umocowania lub z przekroczeniem zakresu umocowania.
O ile na zasadach ogólnych ważność umowy zawartej przez rzekomego pełnomocnika zależy od potwierdzenia przez osobę, w której imieniu zawarto umowę ( art. 103 § 1 k.c.), to w wypadku zawarcia umowy przez agenta działającego w imieniu dającego zlecenie przepis przewiduje domniemanie potwierdzenia umowy.
Umowa nie dojdzie do skutku (będzie nieważna), jeśli niezwłocznie po otrzymaniu informacji o jej zawarciu dający zlecenie oświadczy klientowi, że nie potwierdza umowy.
Wyrok SO w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2017 r., XXVII Ca 4173/16
Standard: 38075 (pełna treść orzeczenia)