Stan sprawy w toku (zawisłość sporu)
Stan sprawy w toku; zawisłość sporu (art. 192 pkt 1; art. 199 § 1 pkt 2 i art. 379 pkt 3 k.p.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Zgodnie z art. 192 pkt 1 k.p.c., z chwilą doręczenia pozwu nie można w loku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie. W orzecznictwie wskazuje się, że przyjęciu stanu zawisłości sporu nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że jedna ze spraw dotyczy powództwa o świadczenie, a druga powództwa o ustalenie, jeżeli tylko w obu sprawach w rzeczywistości zachodzi zarówno identyczność roszczeń, jak i stron (postanowienie SN z dnia 9 listopada 1962 r., II CR 897/62).
W przepadku wniesienia pozwu z żądaniem ewentualnym, zawisłość spoin odnosi się do wszystkich żądań zgłoszonych przez powoda.
Postanowienie SA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r., VI ACz 856/13
Standard: 14926
Stan sprawy w toku powstaje z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu (art. 192 pkt 1 k.p.c.). O stanie sprawy w toku rozstrzyga moment doręczenia drugiej stronie, a nie wniesienia pozwu. Z dwóch toczących się spraw, ujemna przesłanka procesowa tego rodzaju zachodzi co do sprawy, w której później został doręczony pozew pozwanemu (zob. postanowienie SN z 28 maja 1982 r., sygn. akt IV CZ 80/82, niepubl.). Jednocześnie nie ma znaczenia, który pozew został rzeczywiście pierwszy wniesiony do sądu. Nie jest wykluczone, że nawet pozew wniesiony jako drugi w kolejności – jeśli faktycznie został wcześniej doręczony stronie przeciwnej – zainicjuje postępowanie, podczas gdy pozew pierwszy wniesiony do sądu, lecz doręczony przeciwnikowi procesowemu później, będzie podlegał odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. (zob. np. M. Jędrzejewska, K. Weitz, uwaga 11 do art. 192, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, red. T. Ereciński, Warszawa 2011, s. 579).
Przesłanka sprawy w toku występuje, jeśli zarówno strony, jak i ich roszczenia są identyczne. Z identycznością stron mamy do czynienia nawet wtedy, kiedy w obydwu sprawach uczestniczą te same podmioty, chociażby występowały w odwrotnych rolach procesowych. Natomiast z identycznością roszczeń – gdy żądania obydwu pozwów i ich podstawy faktyczne (okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie) są jednakowe.
Jeżeli ziści się określona w art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. przesłanka sprawy w toku, sąd ma obowiązek z urzędu, bez stosownego wniosku strony, odrzucić pozew. Postanowienie w sprawie odrzucenia pozwu może zostać wydane zarówno przed doręczeniem pisma pozwanemu, jak i w ciągu całego postępowania przed sądem pierwszej instancji, a nawet w toku postępowania apelacyjnego (art. 386 § 3 k.p.c.) lub kasacyjnego (art. 39819 k.p.c.). Niemniej jednak, jak zgodnie podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, odrzucenie pozwu może nastąpić jedynie, gdy przyczyna uzasadniająca odrzucenie ma charakter pierwotny, a więc istniała w momencie wniesienia pozwu, bez względu na to, kiedy zostanie ujawniona. Natomiast jeżeli powstała ona dopiero w trakcie postępowania – tj. po wniesieniu pozwu – sąd nie odrzuca pozwu, lecz umarza postępowanie na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku (zob. np. A. Zieliński, uwaga 28 do art. 199, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. A. Zieliński, K. Flaga-Gieruszyńska, Warszawa 2011, s. 358; M. Jędrzejewska, K. Weitz, uwaga 1 do art. 199, [w:] Kodeks…, op. cit., s. 604-605).
Postanowienie TK z dnia 20 czerwca 2012 r., Sygn. akt SK 30/1, OTK-A 2012/6/71
Standard: 3770