Przeszkody o nieokreślonym czasie trwania w prowadzeniu postępowania dowodowego (art. 242 k.p.c.)
Dowody i postępowanie dowodowe - część ogólna (art. 227 - 243 k.p.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
W art. 242 k.p.c. jest mowa o uprawnieniu, a nie obowiązku, sądu („sąd może oznaczyć termin…”). Skoro zaś prekluzja, o której mowa w art. 242 k.p.c., stanowi uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek, jego niezastosowanie czy też odmowa zastosowania nie może być utożsamiana z naruszeniem powyższego przepisu (por. wyrok SN z dnia 21.07.2009 r., II PK 140/08).
Samo ponowne nieusprawiedliwione niestawiennictwo świadka nie może być uznane za przeszkodę upoważniającą do stosowania art. 242 k.p.c. Normę art. 274 § 1 k.p.c. uznać należy za szczególną i wyłączającą w uregulowanym zakresie możność stosowania rygoru z art. 242 k.p.c. (por. wyrok SA w Szczecinie z 25.06.2014 r., I ACa 352/14)
Wyrok SA w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2017 r., III AUa 381/17
Standard: 34526 (pełna treść orzeczenia)
Niejednokrotnie strona zainteresowana przeprowadzeniem określonego dowodu ma ograniczone możliwości usunięcia przeszkody w jego przeprowadzeniu. Nie zawsze bowiem usunięcie tych przeszkód zależy od woli i staranności strony. Dotyczy to także sytuacji, w której świadek mieszka poza granicami Polski. W takim przypadku strona nie zawsze może zweryfikować w sposób pewny (urzędowy) charakter znanego jej adresu osoby, która ma być przesłuchana w charakterze świadka.
Należy podzielić stanowisko Sądu Apelacyjnego, że podany przez pełnomocnika powódki adres K. I. był na tyle niejednoznaczny co do jego charakteru, że mógł uzasadniać odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań tego świadka w drodze międzynarodowej pomocy prawnej. Jednak przed wydaniem postanowienia o pominięciu dowodu z przesłuchania tego świadka wpłynęło do Sądu pismo podpisane przez K. I. (k. 1778), w którym został wskazany przez tę osobę jej adres. Charakter tego adresu nie został przez Sąd ustalony. Nie można więc wyłączyć, że był to adres umożliwiający skuteczne przeprowadzenie dopuszczonego dowodu z zeznań tego świadka. Tym bardziej, że pismo zostało sporządzone przez K. I. przed Konsulem RP w Tokio, po sprawdzeniu tożsamości podpisującego i jego danych ujawnionych w paszporcie. Bez znaczenia są wskazane przez Sąd Apelacyjny okoliczności, które wpłynęły na wydanie postanowienia o pominięciu przeprowadzenia dopuszczonego wcześniej dowodu, tj. dotychczasowa długotrwałość postępowania sądowego w sprawie oraz to, że pisma świadka skierowanego do Sądu nie można było potraktować jako pisma procesowego.
Sąd powinien przeprowadzić dowód, którego przeprowadzenie napotykało wcześniej przeszkody, niezależnie od źródła, na podstawie którego powziął wiadomość o okolicznościach umożliwiających przeprowadzenie dowodu. Należy mieć także na uwadze, że dopuszczenie tego dowodu po wpłynięciu pisma od K. I. nie spowodowałoby zwłoki w postępowaniu, skoro Sąd, dopuszczając wcześniej ten dowód, zamierzał go przeprowadzić w drodze międzynarodowej pomocy sądowej, co z oczywistych względów wymagało odpowiednieniego czasu niezbędnego do wykonania czynności związanych z takim sposobem przeprowadzenia dopuszczonego dowodu.
Z tych względów wydanie postanowienia pomijającego przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka K. I. naruszało art. 242 k.p.c. Tym samym nie można także odeprzeć zarzutu naruszenia art. 382 k.p.c. polegającego na nieuzupełnieniu materiału dowodowego w postaci przesłuchania świadka K. I.
Wyrok SN z dnia 21 kwietnia 2017 r., I CSK 371/16
Standard: 34524 (pełna treść orzeczenia)