Ujawnienie prawa wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia na podstawie art. 532 k.c. (art. 16 ust. 1 u.k.w.h.)
Wpis do księgi wieczystej praw osobistych i roszczeń (art. 16 u.k.w.h.) Skutki uznana czynności za bezskuteczną (art. 532 k.c.)
Żeby zobaczyć pełną treść należy się zalogować i wykupić dostęp.
Prawo wierzyciela pauliańskiego do zaspokojenia się z nieruchomości, która na skutek czynności fraudacyjnej wyszła z majątku jego dłużnika, nie podlega ujawnieniu w księdze wieczystej.
prawa osobiste i roszczenia mogą być wpisane do księgi wieczystej wyjątkowo jedynie „w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych”. Zastrzeżenie to jest jednoznaczne i stanowi odstępstwo od zasady, zgodnie z którą wpisowi do księgi wieczystej podlegają prawa rzeczowe. Artykuł 16 ust. 1 u.k.w.h. nie może więc być interpretowany rozszerzająco.
Konieczność wprowadzenia odrębnego, wyraźnego upoważnienia ustawowego do ujawnienia w księdze tych praw i roszczeń wynika z ich charakteru prawnego. Jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, w istocie nie określają one stanu prawnego nieruchomości, lecz sytuacje prawne zindywidualizowanych podmiotów, tj. osoby, której przysługuje prawo osobiste lub roszczenie, oraz właściciela nieruchomości obciążonego obowiązkami sprzężonymi z tym prawem bądź roszczeniem. Trzeba również mieć na uwadze, że funkcja informacyjna ksiąg wieczystych jest realizowana w drodze rejestrowania danych o stanie prawnym nieruchomości, przy czym nie chodzi tu o ujawnianie wszelkich informacji związanych z nieruchomością, lecz takich, które ustawodawca uznał wyraźnie za podlegające ujawnieniu. Zapewnienie jednolitego standardu informacyjnego umożliwia właśnie rozwiązanie, zakładające istnienie wyraźnej podstawy normatywnej do dokonania wpisu praw osobistych i roszczeń. Regulacja oparta na takim założeniu nie zawiera zatem luki prawnej. Szersza wykładnia art. 16 ust. 1 u.k.w.h. wymagałaby wskazania kryteriów kwalifikowania tych praw i roszczeń jako podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej.
Postanowienie SN z dnia 7 września 2023 r., II CSKP 753/22
Standard: 76495 (pełna treść orzeczenia)
Wobec braku wyraźnej regulacji ustawowej przewidującej ujawnienie w księdze wieczystej uprawnienia, o którym mowa w art. 532 k.c., należy stwierdzić, że jego ujawnienie w księdze wieczystej nie wchodzi w rachubę i jest niedopuszczalne (odmiennie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 października 2005 r., V CK 776/04) Wierzyciel pauliański może chronić swój interes wszczęcie przeciwko osobie trzeciej egzekucji.
Możliwość wpisu do księgi wieczystej nie może być wywodzona z natury lub cech danego prawa osobistego albo roszczenia. Do ujawnienia prawa osobistego lub roszczenia konieczny jest przepis rangi ustawy wyraźnie dopuszczający taką możliwość. Przemawia za tym wykładnia językowa art. 16 ust. 1 u.k.w.h., a mianowicie użyte w tym przepisie sformułowanie „w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych”, które jednoznacznie oznacza, że jakiś przepis rangi ustawowej musi w wyraźny sposób zezwalać na ujawnienie danego prawa osobistego lub roszczenia.
Postanowienie SN z dnia 4 marca 2022 r., II CSKP 54/22
Standard: 76502 (pełna treść orzeczenia)