Przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego
Przywrócenie terminu (art. 168 k.p.c.) Sprzeciw od wyroku zaocznego (art. 344 k.p.c.)
Jeżeli brak jest prawidłowego doręczenia wyroku zaocznego pozwanemu, nie można mówić o uchybieniu terminu do jego zaskarżenia sprzeciwem. Wniosek pozwanego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w takich okolicznościach jest bezprzedmiotowy. Sprzeciw powinien być zatem przyjęty, jako wniesiony w terminie i sprawie nadany właściwy bieg.
Wyrok SA w Białymstoku z dnia 30 września 2015 r., I ACa 447/15
Standard: 56592 (pełna treść orzeczenia)
Nieopłacenie załączonego do wniosku o przywrócenie terminu sprzeciwu od wyroku zaocznego stanowi nie tylko brak formalny sprzeciwu, lecz także brak formalny wniosku o przywrócenie terminu i jako taki wymaga usunięcia w pierwszej kolejności, zgodnie z zasadami art. 130 k.p.c., uniemożliwia bowiem sądowi rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
Powyższe stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 13 kwietnia 1965 r., II PZ 23/65, i z dnia 20 września 2002 r., III RN 140/01, stwierdzając, że niezłożenie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego dowodu uiszczenia wymaganych od tego środka opłat stanowi brak formalny pisma procesowego i do jego usunięcia strona powinna być wezwana na podstawie art. 130 k.p.c.
Na rzecz takiej wykładni art. 169 § 3 k.p.c. przemawia także to, że wniosek o przywrócenie terminu nie pełni samodzielnej funkcji; jest składany po to, aby doprowadzić do skutecznego wniesienia załączonego do niego środka odwoławczego lub środka zaskarżenia i w istocie oba te pisma stanowią jedną czynność procesową, a braki formalne i fiskalne uchybionego środka odwoławczego, który musi być załączony do wniosku, są także brakami formalnymi wniosku.
Z punktu widzenia interesów stron i ekonomii procesowej korzystniejsze jest przeprowadzenie merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, wymagającego często skomplikowanego postępowania dowodowego i jego analizy, dopiero wtedy, gdy usunięto wszystkie braki uchybionej czynności, tak aby bezpośrednio po przywróceniu terminu sąd mógł, zgodnie z art. 172 zdanie ostatnie k.p.c., przystąpić do rozpoznania sprawy. Byłoby to niemożliwe, gdyby rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu następowało przed usunięciem braków formalnych i fiskalnych uchybionego środka odwoławczego, a często rozpoznanie wniosku i przywrócenie terminu mogłoby okazać się bezskuteczne, gdyby braki te, po przywróceniu terminu, nie zostały usunięte.
Z tych względów należy uznać, że braki formalne i fiskalne uchybionej czynności procesowej stanowią także brak formalny wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, usuwany na podstawie art. 130 k.p.c.
Jeżeli zatem załączony do wniosku o przywrócenie terminu sprzeciw od wyroku zaocznego nie został należycie opłacony, przewodniczący powinien wezwać pozwanego do usunięcia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku. Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu powinien zwrócić wniosek, zgodnie z art. 130 § 2 k.p.c., a w konsekwencji sąd powinien odrzucić sprzeciw na podstawie art. 344 § 3 k.p.c. jako złożony po terminie, gdyż wniosek o przywrócenie terminu zwrócony na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Prawidłowość niezaskarżalnego zwrotu wniosku o przywrócenie terminu mogłaby podlegać ocenie sądu drugiej instancji rozpoznającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, jeżeli skarżący złożyłby wniosek przewidziany w art. 380 k.p.c.
Uchwała SN z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CZP 19/10
Standard: 19628 (pełna treść orzeczenia)
Standard: 36047