Podwójny charakter powołania (powierzenie funkcji i nawiązanie stosunku pracy)
Stosunek pracy na podstawie powołania (art. 68 k.p.)
Powołanie jest aktem o podwójnym charakterze: powierzenia określonej funkcji – prowadzącego do powstania stosunku zależności służbowej, jak też nawiązania stosunku pracy między osobą powołaną a jednostką organizacyjną, w której ma ona objąć stanowisko. Akt powołania może jednak wywoływać tylko ten pierwszy skutek. Powoduje wówczas powierzenie określonego stanowiska w znaczeniu organizacyjnym, nadającym uprawnienia i nakładającym obowiązki związane z objętym stanowiskiem. Sam przepis kompetencyjny, przewidujący powierzenie określonego stanowiska lub określonej funkcji i odwołanie z tego stanowiska lub funkcji oznacza jedynie powołanie organizacyjne i określa sposób powierzenia stanowiska lub funkcji, a nie powołanie właściwe, wywołujące skutek w postaci powstania stosunku pracy na tej podstawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2010 r., II UK 296/09, LEX nr 602706).
Wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., I OSK 1342/13
Standard: 18097 (pełna treść orzeczenia)
W świetle utrwalanego poglądu doktryny i judykatury można przyjąć, że powołanie stanowi źródło nawiązania stosunku pracy, gdy wynika to z przepisów pozakodeksowych rangi ustawy, a przepisy te wyraźnie lub pośrednio, poprzez odniesienie do innych unormowań danego aktu prawnego, regulujących tryb nawiązywania stosunków pracy osób podlegających temu aktowi, przewidują tego rodzaju skutek aktu powołania (T. Liszcz: Prawo pracy, Warszawa 2007, s. 210; U. Jackowiak, W. Uziak, A. Wypych - Żywicka: Prawo pracy. Podręcznik dla studentów prawa, Kraków 2005; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2005 r. I PZP 11/04, PSNO 2005, nr 9, poz. 123 z glosą J. Steliny, GSP-PO 2005, nr 4, s. 117-123 i uchwała z dnia 12 lipca 2007 r., I PK 45/07, OSNP 2008,z glosą K. Paczoski, GSP-PO 2009, nr 2, s. 111-118). Zwraca się przy tym uwagę na występowanie zjawiska powołania pozornego, gdy termin ten używany jest w oderwaniu od fazy nawiązania stosunku pracy w odniesieniu do pracowników już zatrudnionych u danego pracodawcy na innej podstawie niż powołanie. Powołanie oznacza wówczas jedynie powierzenia pracownikowi określonej funkcji, najczęściej kierowniczej. Dochodzi wtedy do modyfikacji treści stosunku pracy w zakresie obowiązków (i ewentualnie uprawnień płacowych), która nie powoduje przekształcenia się stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę lub mianowania w stosunek pracy z powołania. Jeżeli pracownik zostanie odwołany z funkcji, nadal będzie pozostawał zatrudniony w ramach dotychczasowego stosunku pracy, który pod względem treści odzyska kształt sprzed powierzenia mu tej funkcji, co może łączyć się z utratą uprawnień płacowych związanych z jej pełnieniem (A. Dubowik: Powołanie jako podstawa nawiązania stosunku pracy a reforma prawa pracy, PiZS 2004, nr 6, s. 8).
Wyrok SN z dnia 18 maja 2010 r., I PK 15/10
Standard: 18096 (pełna treść orzeczenia)
Standard: 18098