Postanowienie z dnia 2008-10-28 sygn. II OZ 1114/08
Numer BOS: 1735307
Data orzeczenia: 2008-10-28
Rodzaj organu orzekającego: Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie: Jan Paweł Tarno (sprawozdawca, przewodniczący)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1011/06 oddalające wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] ,,[...]" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1011/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek uczestniczki postępowania - Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] ,, [...]" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1. w zakresie całkowitym- gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2. w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd stwierdził, że uczestniczka postępowania jest w stanie ponieść w całości ciężar kosztów sadowych, które - na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi kasacyjnej. Wskazane w uzasadnieniu wniosku oraz w sprzeciwie okoliczności dotyczące statusu uczestniczki oraz rodzaju czynności wykonywanych w związku z tym statusem nie mogą decydować o uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sama tylko okoliczność, iż Wspólnota nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie posiada majątku i własnych dochodów nie może prowadzić automatycznie do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednostka ta bowiem prowadzi zarząd nieruchomością stanowiąca współwłasność konkretnych osób. Koszty zaś tego zarządu stanowią nie tylko opłaty i wydatki wymienione w przepisie art. 14 Ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali( tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903). Skoro, najogólniej mówiąc przez pojecie zarządu należy rozumieć dokonywanie wszelkich czynności o charakterze faktycznym, prawnym i procesowym, dotyczących rzeczy w zakresie jej utrzymania, a także czynności zachowawczych, to wydatki ponoszone w związku z podejmowaniem tych czynności będą stanowiły koszty zarządu. Wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku wsa jest czynnością zarządu i to w sprawie niniejszej - czynnością zwykłego zarządu. Ponadto treść wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje na istnienie po stronie ubiegającej się środków finansowych przewyższających - na dzień złożenia wniosku - wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie. Odmowa przyznania prawa pomocy nie spowoduje ograniczenia prawa dostępu uczestniczki do sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. wskazała że posiadane na koncie środki są środkami celowymi i wydatkowanie ich na koszty sądowe spowoduje niemożność pokrycia innych zobowiązań wspólnoty, przy czym nie przewidywano w planie finansowym jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowań sądowych. Wspólnota nie jest podmiotem prowadzącym działalność, zarządzającym mieniem" a tylko ogółem właścicieli. Nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma kapitału zakładowego ani majątku zaś wpłaty członków Wspólnoty ustalane są na zebraniach (zgodnie z art. 30 o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r.) i nie uwzględniały wydatków na procesy sądowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków.
W niniejszej sprawie Wspólnota nie wykazała, że wykorzystała wszelkie dostępne oraz wystarczające w danych okolicznościach środki niezbędne do pokrycia kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga bowiem, że w przypadku wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wspólnotę mieszkaniową badaniu podlega nie tylko kondycja finansowa tej jednostki, lecz również sytuacja majątkowa osób ją tworzących, a zatem również właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości wspólnej (por. post. NSA z dnia 31 grudnia 2004 r., GZ 146/04). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uzyskaniu takich środków mogłoby służyć m. in. podjęcie uchwały przez właścicieli lokali tworzących Wspólnotę w przedmiocie wygospodarowania dodatkowych funduszy na utrzymanie nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach z nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Treść orzeczenia pochodzi z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (nsa.gov.pl).